L005.272大圓滿心髓根本續論 C3.5S
༄༅།། །སྙིང་ཐིག་ཆེན་མོའི་རྒྱབ་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་བདོག་གོ། ༔
«། རྒྱ་གར་སྐད་དུ༔། ཌཱཀྐི་ནི་ཙིཏྟ་མ་ཀྲི༔། བོད་སྐད་དུ༔། མཁའ་འགྲོ་སྙིང་ཐིག་ཅེས་བྱ་བ༔། ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་བྱ་བྲལ་ངང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔། ཡེ་ཤེས་བརྡལ་ཁྱབ་ཆོས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དུ༔། ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་ཆོས་དབྱིངས་གསལ་བའི་ཡུམ༔། ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་རིགས་ལྔའི་མཁའ་འགྲོ་དང་༔། ཌཱཀྐི་གྲངས་ལས་འདས་པའི་འཁོར་ཚོགས་ལ༔། ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་ཀློང་གསལ་ཉི་མའི་རྒྱུད་བཤད་དེ༔། བརྒྱུད་ནས་ཤྲཱི་སིང་ཧ་ཡིས༔། འདི་རྒྱུད་བཅུ་བདུན་རྫོགས་པར་བདག་ལ་གཏད༔། ཨོ་རྒྱན་བདག་གིས་གཡའ་རི་གོང་གི་བྲག་ཕུག་ཏུ༔། རྒྱུད་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཁོང་སྙིང་གནད་བསྡུས་ནས༔། མཁའ་འགྲོ་སྙིང་ཐིག་གསང་བའི་དུམ་བུར་བཀོད༔། ཚིག་ཉུང་དོན་འདྲིལ་ཉམས་སུ་བླང་བར་བདེ༔། ཁྱད་འཕགས་ཀུན་དང་མཐུན་པའི་ཉམས་ལེན་འདི༔། མ་འོངས་ལས་ཅན་གཅིག་དང་འཕྲད་པར་ཤོག༔། ཟབ་རྒྱ༔། བཀའ་རྒྱ༔། ཌཱཀྐིའི་རྒྱ༔། རང་གསལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔། དོན་མཆོག་མན་ངག་བཅུད་འདི་ལ༔། དབུ་ནས་ཞབས་སུ་དོན་བཅུས་གཏན་ལ་དབབ་སྟེ༔། དེ་ལ་དང་པོ་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་གོང་ནས་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་འདུག་ཚུལ་དང་གཅིག༔། དེ་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་གྲུབ་ཚུལ་དང་གཉིས༔། དེ་ཉིད་ལས་སངས་རྒྱས་གྲུབ་ཚུལ་དང་གསུམ༔། གནས་པའི་གནས་གང་ན་གནས་པ་དང་བཞི༔། ལམ་གང་ནས་འགྱུ་བ་དང་ལྔ༔། སྒོ་གང་ལ་སྣང་ཞིང་ཡུལ་གང་ལ་གསལ་བ་དང་དྲུག༔། དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་བླངས་བ་དང་བདུན༔། དེའི་ཉམས་ཇི་ལྟར་འཕེལ་བ་དང་བརྒྱད༔། འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པའི་ཚུལ་དང་དགུ༔། རྐྱེན་གྱིས་བར་ཆད་ཀྱང་འདི་དང་འཕྲད་པར་ཆོག་པ་དང་བཅུའོ༔། དང་པོ་ནི་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཐོག་མར་གཞི་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ནི༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། མ་གྲུབ་ཐོག་མའི་གོང་དག་ནས༔། ཀུན་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་གནས་པ་ལ༔། འཁྲུལ་མེད་འཁྲུལ་དང་གནས་པའི་ཚུལ༔། ལམ་དང་འཆར་སྒོ་ཡུལ་ལ་གསལ༔། ཉམས་ལེན་གོང་འཕེལ་གྲོལ་བའི་རྟགས༔། རྐྱེན་གྱི་བར་ཆད་ཅི་ལྟ་བུ༔། ཞེས་ཤྲཱི་སིང་ཧའི་གསུང་གིས༔།
Here is a complete translation into Chinese: 這是大圓滿續部根本教義的開端。 梵語為:達吉尼契踏瑪呬。藏語音譯為:卡剌護心髓。我頂禮一切遍智本覺母。在智慧輻射遍及的法界宮殿中,未曾生起本來自性清凈的法界母,一切遍智五種空行母及無數達吉尼眷屬,我宣說一切遍智本覺母的續部。這續部十七部的傳承,通過師承相傳,至尊師利悉漢傳授於我。我在嘉瓦里拉山的巖洞中,凝聚了諸續部的精華要旨,編撰成這秘密的《空行心髓》。詞簡而義賅,易於實修。愿這與一切殊勝者相符的修法,將來有緣者得以親證。祈願一切遍智本覺母加被!這無上心髓論的要旨,歸納為十個方面:一、未曾生起的本基自性的安住實相。二、這自性被錯亂的生起方式。三、從此自性中如何成佛的方式。四、安住於何處。五、從何路徑前進。六、顯現於何種門戶,照見何種境界。七、如何實修這自性。八、修習如何增長。九、果位如何獲得。十、雖有障礙,仍可親證此法。 首先,未曾生起的本基自性的安住實相:如《遍智續》云:"未曾生起的本基之上,自性智慧無所不遍。無迷無悟、安住、道路、顯現境界、修習增長、解脫果相、障礙等事,如是尊師利悉漢所說。"
རྐྱེན་གྱི་བར་ཆད་ཅི་ལྟ་བུ༔། ཞེས་ཤྲཱི་སིང་ཧའི་གསུང་གིས༔། ཐོག་མ་མ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་འཁྲུལ༔། འཁྲུལ་པ་ཡེ་ཤེས་ལོགས་ན་མེད༔། གསུངས༔། དེ་ལ་དང་པོ་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀ་གདོད་མ་ནས་ཡེ་ཤེས་རང་གསལ་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ་བཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། ཐོག་མཐའ་ཀ་དག་གསལ་སྟོང་ཁྱབ༔། ཅེས་པ་དང་༔། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས་ཀྱང་༔། ཐོག་མའི་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ལ༔། རང་བཞིན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་བུ༔། སུས་ཀྱང་མ་བྱས་རང་གསལ་བར༔། ཡེ་ཉིད་ནས་ནི་རང་བཞིན་ན༔། ཞེས་པ་དང་༔། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས༔། ཀྱེ་མ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འཁྲུལ་པ་ཀ་ནས་དག་པས༔། ཡིན་མིན་གྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དོ༔། ཞེས་པ་དང་༔། ང་ལ་སྟོང་པ་མ་སྤངས་རྫོགས༔། ཞེས་སོ༔། དང་པོ་ནས་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ༔། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ༔། རྒྱ་མ་ཆད་པའི་ཡེ་ཤེས༔། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས༔། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད༔། མཐའ་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ༔། དག་པ་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་༔། ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་ལྟ་བ༔། ཡང་པ་གསལ་བ༔»། «མི་འགྱུར་བ༔། ཡེ་ཤེས་མི་འགག་པ༔། མི་འཁྲུལ་བའི་ཆོས་ཉིད༔། ཕྱི་རྒྱ་མ་རལ་བ༔། ནང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ལྔ་མ་འགགས་པ༔། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་བཞུགས་སོ༔། ཞེས་རང་ཤར་ལས་བཤད་དོ༔། དེ་ལྟར་གཞི་དེ་ལ་འཁོར་འདས་གང་ཡང་གྲུབ་མ་གྲུབ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཐ་སྙད་དང་བྲལ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་གསུམ་དུ་ཕྲི་བསྣན་མེད་པར་གནས་ཏེ༔། གནས་ལུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀྱང་༔། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ༔། ཞེས་པ་དང་༔། ཡེ་ཤེས་རྣམ་དག་ངོ་བོ་ལ༔། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དང་ལྡན༔། ཅེས་པ་དང་༔། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས༔། གཞིར་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་སྟེ༔། ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་དང་༔། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་༔། ཐུགས་རྗེ་རང་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ༔། ཞེས་སོ»༔། «ཐལ་གྱུར་ལས༔། ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ལ༔། མ་རིག་པ་ཞེས་སྲིད་མེད་པ༔། གཅིག་དང་གཉིས་ཞེས་གྲངས་མེད་དོ༔། གང་དུ་མ་ཕྱེད་ཆོས་ཉིད་ལ༔། ཡེ་ཤེས་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་མེད༔།
這是對以下藏文段落的完整漢語直譯: 如尊師利悉漢所說:"障礙是什麼樣的呢?最初未生起的本智被錯亂。被錯亂的本智,實無內外差別。" 最初,有情無情兩種境界,從本來就安住于遍及一切的自性智慧中。如《遍智續》云:"初中后際,自性空明遍及一切。"《放光燃燒》也說:"最初大圓滿,自性本來如是,無人造作自然現,從本來就是這樣。"《無字論》也說:"唉!本來自然的智慧被錯亂,從本來就是清凈的,超越了有無二邊。"又說:"我未舍離空性而圓滿。" 從本來就存在著自然成就的智慧,這智慧是:無間斷的智慧、自然成佛的法身、離於施設的法性、超越二邊的智慧、大圓滿的顯現相、無偏頗的正見、明凈無改的智慧、不生不滅的法性、內外無間隙、內在五種智慧光明不斷。這就是體性智慧的本體。如是說在《自現續》。 如此,這本基上無有有情無情、生起未生起、錯亂未錯亂等名言分別,離三智無二,住于不可思議的實相中。雖然實相不可概念,但卻是三種智慧的體性。又說:"智慧本體具三德:自性清凈智、自然本有智、大悲自顯智。"《日月合時論》也說:"本基智慧有三種:自性清凈智、自然本有智、大悲自現智。"《泰然續》也說:"自性清凈智無無明,無一無二,無分別法性中,只是智慧而已。"
གང་དུ་མ་ཕྱེད་ཆོས་ཉིད་ལ༔། ཡེ་ཤེས་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་མེད༔། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཞེས༔། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས༔། ཡུལ་དག་ངེས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ༔། རྩལ་དང་ཡོན་ཏན་འགགས་མེད་པས༔། རོལ་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ལས༔། སྣ་ཚོགས་རྫོགས་པའི་གཞི་མ་འོ༔། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ལས༔། མི་ཟད་སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་སྒོ༔། མཛད་པ་ལྟར་སྣང་ངོ་བོར་རྫོགས༔། ཆོས་སྐུ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལས༔། ཡེ་ཤེས་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པ་ཆེ༔། ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཆར༔། འདི་མེད་འཁོར་འདས་ལྟེ་ཆད་པས༔། མཁྱེན་པས་རིག་ཅིང་གསལ་བ་འོ༔། ཞེས་པ་དང་༔། ཀློང་དྲུག་ལས༔། ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་གྱིས༔། གཞི་ཡི་ཁྱད་པར་ཚིག་ཏུ་བསྟན༔། ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས༔། མ་རིག་པ་ཡི་དྲི་མ་བྲལ༔། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས༔། འཁྲུལ་པའི་ཚིག་གི་གནོད་པ་བྲལ༔། ཐུགས་རྗེས་ཀུན་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས༔། ཐམས་ཅད་དབྱིངས་དང་འབྲེལ་བར་སྣང་༔། ཞེས་སོ༔། དེ་ལས་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ལས་མ་འདས་ཏེ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ངོ་བོ་ལ༔། གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་དབྱེར་མེད་པའོ༔། ཞེས་སོ༔། ཡེ་ནས་སྟོང་གསལ་ཡིན་ཏེ༔། སྟོང་གསལ་ཡིན་ཅིང་འགྱུར་བ་མེད༔། དེ་ཡང་རྟག་ཆད་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་གསལ་འགྲིབ་གང་དུ་ཡང་མ་ལྷུང་སྟེ༔། རང་ཤར་ལས༔། རྟག་ཆད་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས༔། རང་གྲོལ་ལས༔། མཐའ་བཞི་དྲི་མ་རང་སངས་ཉིད༔། ཅེས་སོ༔། དེས་ན་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེ་བའི་གོང་རོལ་ནས་གཞི་དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་འདུག་ཚུལ་ཏེ༔། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའོ༔། དེས་གཞིའི་འདུག་ཚུལ་བསྟན་ནས༔། ད་ལྟར་གཞི་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དེ་ལས་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་འཁྲུལ་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགེ་བ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མ་བྱས་པར་སངས་རྒྱས༔། སེམས་ཅན་གྱིས་སྡིག་པ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མ་བྱས་པར་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ནི༔། གོང་དུ་བསྟན་པའི་གཞིའི་གནས་ལུགས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་རང་སྣང་དུ་མ་ཤེས་པས་འཁྲུལ་ལོ༔།
這是對以下藏文段落的完整漢語直譯: 無有分別的法性中,唯有智慧而已。自然本有智,無生無滅無所思維,因為無確定境界。由於無間斷的努力和功德,僅顯現為遊戲,這是一切圓滿的本基。從遍及一切的大悲智慧中,無盡多樣的顯現之門,如所作之相而圓滿自性。從法身空性自性中,智慧認知圓滿無上,有力而現於有情前。若無此智,則有情無情兩界斷絕,智慧照見而明瞭。 如《六現論》云:"三種智慧,分別說明本基的殊勝:自性清凈智,離無明之垢染;自然本有智,離錯亂語言之過失;大悲智慧,顯現一切法界之相。"因此三智不離自性、自然本有、大悲。如《泰然續》說:"智慧自現之自性,三者無別。" 從本來就是空明的體性,空明無有改變。永斷常斷、有無、是非、明暗等一切二邊。如《自現續》云:"超越常斷二邊。"《自解續》也說:"四邊垢染自解脫。" 因此,未分有情無情二邊之前,本基實有自性的安住方式,就是三身五智的體性而住。這說明了本基的安住方式。現在說從本基未曾錯亂的自性中,如何錯亂而分為有情無情二邊:一切遍智佛未曾造作絲毫善業而成佛;有情未曾造作絲毫罪業而墮于輪迴。這是由於未識自性本來的自然本有智慧,而產生錯亂。
གོང་དུ་བསྟན་པའི་གཞིའི་གནས་ལུགས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་རང་སྣང་དུ་མ་ཤེས་པས་འཁྲུལ་ལོ༔། དེ་ཡང་ཀློང་གསལ་ལས༔། ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལས་མ་རིག་འཁྲུལ༔། ཅེས་སོ༔། ཡང་དེ་ཉིད་ལས༔། ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་འབྱུང་བ་ལྔ༔། གདོད་ནས་ཡེ་ཤེས་ཙམ་ཉིད་དུ༔། བྲལ་བ་མེད་དེ་མ་རིག་འཁྲུལ༔། དེས་ན་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ལ་གཉིས་མེད་ཟང་ཐལ་དུ་མ་ཤེས་ཤིང་༔། ལག་པའི་རྒྱབ་མདུན་ཙམ་དུ་རིག་མ་རིག་རྒྱུ་གཅིག་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་དུ་མ་ཤེས་པས་རིག་པ་མ་རིག་པར་འཁྲུལ༔། མ་འཁྲུལ་པ་ལས་འཁྲུལ་པ་བྱུང་༔། འདི་ནི་ཀ་དག་ཡིན་ནོ༔། ཞེས་པ་ནི་བྱུང་དུས་ན་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་དབྱེར་མེད་དོ༔། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དངོས་སུ་ཡོད་ཀྱང་མ་རིག་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུ་གསུམ་དུ་བྱུང་༔། ཡུལ་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་མ་ཤེས་པས་འཁྲུལ་ཏོ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། རྒྱུ་གཅིག་བྱེད་མེད་རྩ་བ་དེ༔། རང་ངོ་ཡིན་པར་མ་ཤེས་པས༔། འདི་ནི་འཁོར་བའི་ཐོག་མ་འོ༔། ཞེས་སོ༔། གཞི་ལ་རིག་པའི་གསལ་ཆ་འོད་ལྔར་གཡོས་པས༔། རིག་པའི་རྐྱེན་ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་ཁ་དོག་འོད་ཁྱིམ་དུ་གསལ་ལོ༔། དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སུ་མ་ཤེས་པས་གཉིས་སྣང་གི་ཆ་ལ་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་འཁྲུལ་པ་བྱུང་༔། དཔེར་ན་དུང་ལ་སེར་པོར་བྱུང་བ་བཞིན་ནོ༔། ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཡུལ་གཉིས་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་བྱུང་བས་འཁྲུལ་པ་དེ་ཅི་ལས་བྱུང་ན་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས༔། ཆ་མེད་རྡུལ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར༔། འོད་གསལ་ཉིད་ཀྱང་བག་ལ་ཆགས༔། ཞེས་སོ༔། གཉིས་སྣང་གི་འཛིན་པ་དེ་སེམས༔། དེ་ལས་མ་རིག་པའོ༔། དེ་ཡང་ཀློང་གསལ་ལས༔། ཡེ་ཤེས་གསལ་བའི་ཡུལ་དྲུག་ལ༔། གཉིས་འཛིན་སེམས་དེ་བྱུང་བའོ༔། ཞེས་སོ༔། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ན་ཡེ་ཤེས་རང་གསལ་མ་ཤེས་པའི་མ་རིག་པ་དེ་ལས་བྱུང་བས་ན་བྱུང་བའོ༔། དེ་ཡང་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས༔། སེམས་ལ་དྲན་བསམ་འཆར་བའི་ཕྱིར༔། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྟོག་པས་སྤགས༔། ཞེས་སོ༔། སེམས་དེ་ལ་ཡིད་དྲུག་གི་འཛིན་པ་རང་གསལ་དུ་ཤར་བས་འབྱུང་བ་ལྔ་བྱུང་༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 如前所說,由於未識本基自然成就的智慧自性,便產生了錯亂。如《遍智續》云:"從智慧中生起無明錯亂。"又云:"五種智慧光明,從本來就是智慧而無分離,由無明而錯亂。"因此,未識自性、自然本有、大悲三者無二而等同,只知手掌正反這種程度,對同一本源產生了知與不知,未識智慧自現,便將智慧錯認為無明。從未錯亂中產生了錯亂,這就是清凈。當發生時,未錯亂與錯亂無別。雖然自性、自然本有、大悲實有存在,但由於無明,便分為因、緣、果三者。由於未識境界現象為法性,故而錯亂。如《泰然續》云:"由於未識同一無為本源為自性,這就是輪迴之根本。" 本基智慧光明顯現為五光,由智慧因緣的風力,光明顯現為色身。由於未識這就是智慧,便對二元顯現部分產生錯知,從而將境與能境分為二元,譬如白殼現黃色一般。從本來自然成就的智慧中,產生了將一境執為二元的錯亂。這錯亂從何而生?如《如珠論》云:"由於連同塵埃而存在,光明亦被污垢所染。"二元執著即是心,由此生起無明。如《遍智續》云:"對六種光明境界,產生二元執著之心。"這是如何產生的呢?由於未識自現智慧而生無明,所以產生。如《如珠論》說:"由於心中生起思維,自性被分別所染。"這個心對六識所持產生自現,從而產生五蘊。
སེམས་དེ་ལ་ཡིད་དྲུག་གི་འཛིན་པ་རང་གསལ་དུ་ཤར་བས་འབྱུང་བ་ལྔ་བྱུང་༔། དེ་ཡེ་ཤེས་ལྔར་མ་ཤེས་པས་དེར་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ལྔ་གཅིག་ཏུ་འདུས༔། དེ་འདུས་པས་གཅིག་གྲོགས་གཅིག་གིས་བྱས་ནས་ལུས་གྲུབ༔། དེར་གཟུང་འཛིན་དུ་གྲུབ༔། དེ་ཡང་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས༔། ཡིད་དྲུག་འཛིན་ཆ་མ་འགགས་ཕྱིར༔། ཆོས་སྐུ་ཉིད་ཀྱང་འཛིན་པས་བཅིངས༔། ཞེས་སོ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། ཡེ་ཤེས་མ་རིག་ཡུལ་དུ་བཟུང་༔། དེར་འཛིན་རླུང་སེམས་འདུས་པ་ལས༔། འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་དབུས་སུ་ཚུད༔། ཅེས་སོ༔། དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་རྩལ་བྱུང་བ་ལྔ་དང་དུག་ལྔར་ཤར༔། དུག་ལྔའི་སྣང་བ་ཕ་མ་སྦྱོར་བ་བྱེད་པ་ལ་ལུས་དེར་སྲེད་ལེན་བྱུང་སྟེ༔། མ་རིག་པ་མངལ་དུ་འཇུག་པ་ནི༔། ལྔ་འདུས་མཚན་མ་སྦྱོར་བ་ལས༔། ཉོན་མོངས་ལྔ་དང་ཡིད་དྲུག་དང་༔། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་དོ༔། ཞེས་སོ༔། དེ་ལྟར་གཞི་དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡེ་ཤེས་རང་རྩལ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ངོ་མ་ཤེས་ཏེ༔། དེར་འཛིན་གྱི་དྲི་མས་འབྱུང་བ་འདུས༔། དེ་ལས་ལུས་གྲུབ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་དུ་འཁོར་བར་འཁྱམས༔། འབྱུང་བ་ལྔ་སོ་སོ་ལ་ཐིམ་སྟེ་ཚེའི་དུས་བྱས༔། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངང་ལ་གནས་ཏེ་ངོ་མ་ཤེས༔། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡུལ་དུ་ཤར་བས་དེར་འཛིན་ཤེས་པ་དུག་ལྔ་དང་ཡུལ་དྲུག་གི་འཛིན་པས་ཕོ་མོ་སྦྱོར་བ་བྱེད་པ་ལ་དེར་འཛིན་སྐྱེས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་«མ་ཡིན་ཀྱང་«༔། རིག་པའི་དྲན་པ་«ཆགས་པའི་སེམས་དེ་མིག་སེར»་«བདེ་བ་གཉིས་མཉམ་གྱི་དུས་སུ་ཕ་མའི་རྒྱུ་རྐྱེན་«ཁུ་ཁྲག«་མེད་པ་དང་༔། དེར་འཛིན་«བར་དོའི་ཤེས་པ་«གཅིག་འདྲེས་ཏེ༔། «མའི་«མངལ་རྒྱས་འཐུམས་ཏེ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པར་སོང་༔། ལུས་ལེན་པའི་རླུང་སེམས་དང་ཕ་མའི་ཐིག་ལེ་ཁྲུག་གིས་འདྲེས་པས༔། རྒྱུ་རྐྱེན་«ཕ་མའི་«ཁུ་ཁྲག་དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་«ས་ཆུ་མེ་རླུང་«འབྱུང་««བཞིའི་བྱེད་ལས་སུ་སོང་༔། རླུང«་བར་དོའི་«དང་སེམས་ནི་དོན་དམ་«ས་ཆུ་མེ་རླུང་«འབྱུང་བཞིའི་བྱེད་ལས་སུ་སོང་༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 這個心對六識所持產生自現,從而產生五蘊。由於未識為五智,依此執著,五蘊聚集為一。由其聚集,相互為因而構成身體。於是成為所執與能執。如《如珠論》云:"由於六識所持無間斷,連法身亦被執著所縛。"《遍智續》也說:"將智慧視為無明之境,依此執著,由風、心的聚集,進入五蘊之中。" 如是,智慧自現的五蘊顯現為五毒。對五毒現象的父母交媾行為,即對此身體生起貪執。無明入胎,就是五蘊聚集交會生起相狀,即煩惱五、六識及五智的自性。如是,未識本基實有自性的安住方式 -- 大自在智慧法身,被執著的污垢所染,五蘊聚集。由此構成身體,依之輪轉生老病死。各別投射五蘊,度過生命時分。中陰時處於智慧的本性而未識。智慧現象顯現為境,對此生起執著,由五毒及六識所持,行父母交媾,生起執著。雖非智慧自現,但由於有了記憶與貪著之心,在雙眼紅潤、歡樂平等之時,因父母的因緣 -- 精血,並無執著的中陰識與之合一,母胎日漸膨脹,遂至受孕。 由取身之風心與父母精血的交融,父母精血這些世俗因緣轉為四大地水火風的作用。中陰識與心則轉為勝義四大地水火風的作用。
རླུང«་བར་དོའི་«དང་སེམས་ནི་དོན་དམ་«ས་ཆུ་མེ་རླུང་«འབྱུང་བཞིའི་བྱེད་ལས་སུ་སོང་༔། དེ་བདུན་ཚན་བརྒྱད་དུ་མེར་མེར༔། ནུར་ནུར༔། གོར་གོར༔། ལྟར་ལྟར༔། འཁྲང་འགྱུར༔། ཁྱབ་འཇུག༔། རུ་སྦལ༔། སྦལ་པ་«ཞག་ལྔ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་«ལྟ་བུའོ༔། དེ་ལ་དང་པོ་འབྱུང་བཞིའི་སོ་སོའི་ལས་ལ་ཞག་བཞི༔། གཉིས་གཉིས་འདུས་པ་ཞག་གཉིས་སུ༔། འབྱུང་བ་བཞི་ཆར་འདུས་པའི་བྱེད་ལས་ལ་ཞག་གཅིག་སྟེ་བདུན་ནོ༔། དེ་ལ་ཞག་དང་པོ་མེར་མེར་པོ་ཆུའི་བྱེད་ལས༔། ཆུས་བཞི་དུས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ལས་མེར་མེར་པོ་བཞིའི་ཉུང་འབྲུའི་བརྒྱ་ཆ་ཙམ༔། གཉིས་པ་སའི་བྱེད་ལས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་བརྟན་ཉུང་འབྲུའི་བཅུ་ཆ་ཙམ༔། དེ་ནས་གསུམ་པ་མེའི་བྱེད་ལས་ཀྱིས་ཐིག་ལེ་མ་འདྲེས་པ་ཉུང་འབྲུའི་བཅུ་ཆ་ཙམ༔། བཞི་པ་རླུང་གི་བྱེད་ལས་ཀྱིས་ཐིག་ལེ་སྟོར༔། དངུལ་ཆུ་ལྟ་བུར་ཉུང་འབྲུ་ཕྱེད་དུ་བྱས༔། ལྔ་པ་ས་ཆུ་འདུས་ནས་བརྟན་པར་བྱས༔། དྲུག་པ་རླུང་གིས་སྨིན་ཅིང་གནས་པས་ཉུང་འབྲུ་གཉིས་སུ་གྱུར༔། བདུན་པ་བཞི་ཆར་འདུས་ནས་ཉུང་འབྲུ་གཉིས་ཀྱིས་ཐིག་ལེ་མེར་མེར་པོ་མིག་ཕྲ་བ་ཆགས༔། དེ་ནས་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་འཁྲུགས་ཏེ༔། ཆུས་བཤིགས་སས་མནན་མེས་སྡུད་ཅིང་བསྲེགས༔། རླུང་གིས་གཏོར་ཅིང་མེད་པར་བྱས༔། ཡང་ལས་ཀྱིས་བརྒྱད་པ་ལ་ཆུས་བསྡུས་ནུར་ནུར་པོ་སྲན་མ་བཅུ་ཆ་ཙམ་དུ་བྱས་ཤར་གྱི་རྩ་རི་བོང་གི་རྡུལ་སྟོང་གི་ཆ་བསྐྱེད༔། དགུ་པ་ལ་སས་སྲ་སྲན་མ་དགུ་ཆ་ཙམ་པ་ལྷོའི་རྩ་བསྐྱེད༔། དེ་ནས་བཅུ་པ་མེས་སྲན་མ་བདུན་ཆ་ནུབ་ཀྱི་རྩ་བསྐྱེད༔། བཅུ་གཅིག་ན་རླུང་གིས་བསྐྱོད་སྲན་མ་ལྔ་ཆས་བྱང་གི་རྩ་བསྐྱེད༔། དེ་ནས་གོང་ལྟར་གཉིས་ཀྱིས་སྲན་རྡོག་ཙམ་ནུར་ནུར་པོ་མིག་གཉིས་དང་རྩ་རེ་ཐག་ལྟར་ཆགས༔། ཡང་བཞི་ཆར་གྱི་ལས་འཁྲུགས་པས་བཤིག༔། ཟླ་བ་ཕྱེད་ན་སྲན་མ་གཉིས་ལས་མཐེ་བོང་ཙམ་བསྐྱེད༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 中陰識與心則轉為勝義四大地水火風的作用。這七個階段分為八個時期:胚珠、卵珠、肉團、髻腫、生毛、身根具足、動轉和出生,共五十六天。首先四大各自運作四天;兩兩結合運作兩天;四大全部結合運作一天,共七天。 第一天,水大運作成胚珠,四大同時聚集,形成四分之一粒芥子大小的胚珠。第二天,地大運作使之凝聚,成十分之一粒芥子大小。第三天,火大運作使卵珠未混合,成十分之一粒芥子大小。第四天,風大運作使卵珠盤繞如銀液,成半粒芥子大小。第五天,地水結合使之堅固。第六天,風促其成熟住持,成兩粒芥子大小。第七天,四大全部聚集,兩粒芥子大小的卵珠形成細小的肉團。 之後四大運作混亂:水沖擊、地壓迫、火烘燒、風吹散。再由業力,第八天水聚整合豌豆大小的肉團,生髮東方毛孔塵埃。第九天地形成九分之一肉團,生髮南方毛根。第十天火形成七分之一肉團,生髮西方毛根。第十一天風動使成五分之一肉團,生髮北方毛根。如前兩粒芥子大小的肉團形成兩眼和一根毛髮般的毛根。四大再次運作混亂破壞。過半月,兩分之一肉團形成拇指大小的髻腫。
ཟླ་བ་ཕྱེད་ན་སྲན་མ་གཉིས་ལས་མཐེ་བོང་ཙམ་བསྐྱེད༔། ཡང་བཤིག་རླུང་གིས་ཐམས་ཅད་ཕྱེ་ཆུས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སས་བཟུང་གོར་གོར་པོར་གྱུར་ཏེ་མེས་སྨིན་འཁོར་ལོ་བཞིའི་རྩ་དབང་པོའི་རྟེན་གྱི་རྩ་དང་དབང་པོའི་འདབ་མ་དྲུག་ཅུ་བཞི་རླུང་སེམས་ཀྱི་རྟེན་སྤྱན་གཉིས་གསལ༔། འདུས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་༔། མེས་འཕེལ་བས་རོ་འདུས་ཀྱི་རྩ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྐྱེད༔། དེ་ལས་རྩེ་མོ་བཀོད་པ་རྩ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་སྤྱན་མིག་གཉིས་སྨིན༔། ཡང་རླུང་གིས་བསྐྱོད་རྒྱུ་སོ་སོར་ཕྱེ༔། ཆུས་བསྡུས་ཏེ་བཟུང་བས་འཁྲང་འགྱུར་སྲ་བ་ཅིག་ཏུ་གྱུར༔། མས་སྨིན་པས་དབུས་སུ་རྩ་གསུམ་ཀ་བ་ལྟར་བསྐྱེད༔། ཡང་འབྱུང་བའི་ལས་ཀྱིས་འཁྲང་འགྱུར་ཅིག་ཉ་མིག་ལྟ་བུར་གྱུར༔། དེ་ལྟར་ཞག་བདུན་དུ་ཆུས་བསྡུས་གཟུགས་སུ་གྲུབ༔། སས་བཟུང་༔། མེས་སྨིན༔། དབང་པོའི་སྒོ་དོད༔། དབང་པོ་གསལ༔། ཆུས་བསྐྱེད༔། སས་སྲ་ཞིང་གྲུབ་སྟེ་རུས་སྦལ་ལྟ་བུ་མའི་མཁྱིད་གང་བར་གྱུར༔། མེས་ཡན་ལག་བསྐྱེད༔། རླུང་བསྐྱོད་པས་ཨ་བ་དྷུ་ཏིར་ཚུད༔། དེ་དུས་ལུས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བ་སྙོམས༔། ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པའོ༔། ཡང་ཆུས་སྨིན་པའི་རྒྱུ་བྱས༔། སས་འཐེན་པས་ཤ་ཁྲག་གྲུབ་ནས་སྦལ་པ་ལྟར་མཐོ་གང་དུ་བསྐྱེད༔། མེས་ཤེས་པ་དང་མིག་གསལ་བར་བྱས་ཡན་ལག་བསྐྱེད༔། རླུང་གིས་ཡན་ལག་དང་དོན་སྙིང་རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོ་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་བྱས་འབྱུང་བ་དང་མ་དག་གི་ཤེས་པ་དང་དབང་པོ་གཟུགས་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པའི་ལེགས་ཉེས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་དག་མ་དག་གི་ཁྱད་པར་རོ༔། རྒྱུ་ནི་མས་འབྱུང་བ་ལ་ཕན་གནོད་གང་བྱས་ལས་འབྱུང་༔། དག་མ་དག་གྲོགས་སུ་སོང་ལས་འབྱུང་ངོ་༔། དེ་ལྟར་ལུས་ཆགས་ནས་ཞག་བདུན་ཚན་བརྒྱད་དུ་སྐྱེད་ཅིང་ཆགས་སོ༔། དེ་ནས་མས་ཟོས་འཐུང་གི་དངས་མ་ལྟེ་བའི་རྩ་ལ་ཞུགས་པས་ཞག་གོང་མ་ཙམ་ན་པགས་པ་ལ་དབུ་སྐྲ་རྣམས་སྐྱེས༔། ཉོན་མོངས་པ་བག་ལ་ཉལ་དང་༔། རླུང་གིས་འཕྲིག་འགུལ་བྱས༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 過半月,兩分之一肉團形成拇指大小的髻腫。再被破壞,風吹散一切,水聚集為一體,地執持成肉團,火促其成熟。形成四輪毛根,作為根身體的依持;六十四根身份作為根身的支分;兩眼作為風心的所依。三十二聚合毛根,由火增長生髮六十二味聚毛根。從中伸展三百六十條毛根,兩眼成熟。再由風動使各自分散,水聚集地執持成一團毛髮。火促其成熟,中央生三根如髮髻。又由四大運作成一粒豌豆大小的毛髮團塊。如是七天,水聚形成形體,地執持,火成熟,開通根門,顯現根身,水生髮,地堅固成胎兒如蚯蚓臥母腹中。火生肢體,風動入胎盆。此時身體的依緣四大調和,生起智慧。 再由水潤澤促成因緣,地牽引成肉血,如胎兒生長至母腹最高處。火使有識且眼睛清晰,生肢體。風令肢體與精神意識、蘊界種種清晰不清晰,產生凈不凈識,及根身、形體、肢節等一切善惡差別。其因是由母對四大的利弊所造業力。凈不凈隨業而轉。如是身體形成后,七個八期次第生長。 之後母親所食所飲的精華,入腹臍下脈絡。前幾天頭上生髮毛髮。由煩惱睡眠,風促使動作。
ཉོན་མོངས་པ་བག་ལ་ཉལ་དང་༔། རླུང་གིས་འཕྲིག་འགུལ་བྱས༔། མེས་ཤེས་པ་མཆེད་དེ་ཟླ་བ་གསུམ་དང་ཞག་ཉེར་གཉིས་ན་ལུས་དང་ཤེས་པ་འགུལ་འཕྲིག་གོ༔། གོང་གི་ཞག་ཙམ་དུ་ཟས་མྱོང་སྟེ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གསུམ་གྱིས་ཟུངས་སྡུད་བཅུད་དུ་སྨིན་པར་བྱས༔། རླུང་གིས་ཕྱེས་ལུས་རྫོགས༔། ལུས་འགུལ་ཡན་ལག་བསྐྱོད༔། དེ་ནས་ཟླ་བ་གཅིག་དང་ཉེར་དྲུག་ན་ཕྱིར་འབྱིན་པ་ནི་སྐུ་གསུམ་དངོས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འབྱིན་ཏེ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། ཞུགས་ནས་དོན་དེ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ༔། ཞེས་སོ༔། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་ལྔ་མ་འགག་པས༔། འབྱུང་བ་ལྔ་ལས་ལུས་སུ་གྲུབ་སྟེ༔། སྐུ་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་འབྱུང་བཞི་དང་འདྲེས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་རྩལ༔། སྔོན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཇེ་བརྗེད་ལ་འགྲོ༔། དོན་དམ་འབྱུང་བཞི་ཆོས་སྐུ༔། ཀུན་རྫོབ་འབྱུང་བཞི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ༔། སྐུ་གཉིས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ༔། དེ་ཅིས་ཞེ་ན༔། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས༔། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྦྱོར་བ་ལས༔། ཕ་དང་མ་ཡི་རྒྱུ་ཉིད་ལས༔། འཕན་པ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ནི༔། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རང་བཞིན་ནོ༔། འབྱུང་ལྔའི་རྒྱུ་ལས་ས་བོན་ནི༔། སྟོང་ཉིད་ཡུལ་ལ་སྣང་བ་ཤར༔། གཉིས་ཀྱི་བདེ་བ་སྙོམས་འཇུག་གིས༔། ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཉིད༔། མངལ་གྱི་ལྷུམས་སུ་ཚུད་པ་ཉིད༔། རང་རིག་གཞི་ནས་རྣམ་པར་ཤར༔། བདུན་ཚན་བདུན་ནི་རྟགས་ཚད་དོ༔། ཟླ་བཅུ་ས་རྣམས་བསྒྲོད་པ་ཉིད༔། བཙས་པ་ཉིད་ནི་སྐུར་བཞེངས་ཏེ༔། ཞེས་པ་དང་༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། གཟུང་འཛིན་སྲེད་པ་སྦྱོར་མཚམས་སུ༔། ལྟེ་བའི་གྲུ་གསུམ་རྩ་མདུད་དུ༔། རླུང་སེམས་ཐིག་ལེ་རྣམ་པར་ཕྲ༔། མུ་ཏིག་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་རུ༔། མེར་ནུར་གོར་དང་རུས་སྦལ་ལྟར༔། ལྟེ་བ་དག་ནས་འབྱུང་བཞི་བསྐྱེད༔། ཅེས་སོ༔། ཧྲིལ་གྱིས་དྲིལ་བས་མ་རིག་གཉིས་སྣང་གི་འཛིན་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་འབྱུང་བར་འདུས་ཏེ་ལུས་དངོས་སུ་གྲུབ༔། དེ་ལ་ལུས་གྲུབ་པ་དང་རྩ་འདུས་པ་མཉམ་དུ་གྲུབ༔། རྩ་གྲུབ་པ་དེ་དག་དུས་མཉམ་དུ་ཐིག་ལེ་གྲུབ༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 由煩惱睡眠,風促使活動。火使有識清晰,三月二十二天身體與識都有動作。前幾天嘗受食物,由地水火風三者攝集精華而成熟。風使身體圓滿,身體活動肢體運轉。之後一月二十六天,則是三身實有現前。如《光明經》云:"入胎即是化身。"由五種智慧自在力,從五大有身體生起。二身與四大有為法相應,智慧自在力漸增長,先前的識也漸增廣。勝義四大是法身,有為四大是受用身。二身無合無散即是化身。 何以如此?《如意寶珠論》云:"方便與智慧雙運力,由父母因緣風所動,是菩薩本性。五大因緣種子生,空性境界現前起。二樂雙運入胎中,從方便所生智慧身,自知本地遍顯現,七七節次為定量。十月擾動大地位,出生即是身建立。"又《光明經》云:"執受慾望雙運時,臍下三脈脈絡中,風心精點極微細,如珠光影現前生,由胚卵肉團蠶狀,自臍下生四大起。" 由無明二取現前執,智慧力聚成有身。於是身體與脈絡同時生起,脈絡生已精點亦復同時而有。
རྩ་གྲུབ་པ་དེ་དག་དུས་མཉམ་དུ་ཐིག་ལེ་གྲུབ༔། ཐིག་ལེ་གྲུབ་པ་དང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དེ་དབྱེར་མེད་དུ་གྲུབ་པའོ༔། དེ་ཡང་ལུས་གྲུབ་པ་དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་ཀྱིས་རྩ་གྲུབ་སྟེ༔། ལུས་མགོ་མཇུག་ལ་བ་སྤུའི་བུ་ག་དང་མཉམ་པའི་གནས་གྲངས་ཅན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཉིས་གནས་དེ་ལས་བསྡུ་ན༔། སྐྱེད་བྱེད་ན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི༔། དྲན་པ་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས༔། རོ་གནས་ན་བརྒྱད་གཉིས་ཏེ་བཅུ་དྲུག༔། རྩེ་མོ་ན་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་པས་འཁོར་ལོ་བཞི་ལ་རྩའི་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་གནས་པ་ནི་རྩ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་གྲངས་ཅན་ནོ༔། ཾདེ་དག་གི་དབུས་ན་ཡར་རྩ་གསུམ་ཀ་བའི་ཚུལ་དུ་གནས་ཏེ་དེའི་ནང་ན་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་གསུམ་དུ་གནས་པ་སྟེ༔། «སེམས་ཐ་མལ་«མ་དག་པས་ཕྱིར་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དུག་གསུམ་དུ་སྨིན་པའི་གཞི་བྱེད༔། དེ་ཉིད་«རྣལ་འབྱོར་པས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་སུ་«ནང་དུ་དག་པས་སྐུ་གསུང་ཐུགས༔། «འབྲས་བུ་«གསང་བར་སྐུ་གསུམ་གྱི་འཆར་གཞི་བྱེད༔། རྩ་བཞི་བརྒྱ་པོས་འབྱུང་བ་ལྔའི་རྟེན་བྱེད་དོ༔། དེའི་རྩའི་གཙོ་བོ་གསུམ་ཞར་བྱུང་གི་རྩ་དང་བཞི་ནི༔། རོ་མ་རྐྱང་མ་ཀུན་དྷརྨ༔། ཤེལ་སྦུག་ཅན་དག་བཞིའོ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། རོ་མ་རྐྱང་མ་ཀུན་དྷརྨ༔། ཀ་ཏི་ཤེལ་གྱི་སྦུ་གུ་ཅན༔། ཅེས་སོ༔། རྩ་དེ་བཞི་གང་ལས་སྐྱེས་ན་རོ་མ་ཀུན་རྫོབ་དུས་ན་ཆུའི་དངས་མ་ལས་སྐྱེའོ༔། རྐྱང་མ་སས་བསྐྱེད༔། ཀུན་དྷར་མ་རླུང་གིས་བསྐྱེད༔། ཤེལ་སྦུག་ཅན་ནི་མེས་བསྐྱེད་དོ༔། རོ་མའི་ནང་ནས་ཀུན་རྫོབ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་རྒྱུ༔། དེ་སྐྱེས་པ་ལ་གཡས་ནས་རྒྱུའོ༔། བུད་མེད་ལ་གཡོན་ནས་རྒྱུ༔། རྐྱང་མ་ནི་ཕོ་མོ་གོང་ལས་ལོག་གོ༔། དེ་ན་དོན་དམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གནས་སོ༔། རོ་མ་ལྟེ་བའི་གཡོན་ནས་འཁྲིལ་ནས་རྒྱུ་བྱང་སེམས་འབབ༔། རྐྱང་མ་སྙིང་རྩེ་གཡོན་ནས་ཐོན་ཏེ༔། མགྲིན་པའི་རྩའི་དྲ་བ་ནས་ཐོན་ནས་རྩའི་རྩེ་མོ་གཉིས་སུ་གྱེས་ཏེ༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 脈絡生已,精點亦復同時而有。精點生起與身體智慧無二無別。並且身體生起時,四大執行也令脈絡生起。從頭頂至腳底,與毫毛孔數相當,有八萬二千脈絡處。收攝為六十四脈主管生長,三十二主管憶念,十六主管味覺,三百六十條毛根。由身體運轉,四輪脈絡共四百七十二處。這些脈絡中央三條如髮髻狀,內有字母啊吽字。 由粗心散亂染污,外現身語意三毒為因。正是由此,修習瑜伽時,內在清凈即是身語意三密,作為三身顯現之因。四百七十二脈作為五大之所依。其中三條主要脈是,右行脈、左行脈、中央脈,共四條。如《現證莊嚴論》云:"右行脈、左行脈、中央脈、盤繞脈。" 這四脈從何而生?右行脈由水大生,左行脈由地大生,中央脈由風大生,盤繞脈由火大生。右行脈內有有為因緣精點,從右繞行。女身從左繞行。左行脈則與男女相反。中央脈內安住勝義智慧精點。右行脈從臍下向左旋繞而行,是菩薩種性之流注。左行脈從心左出,經頸部脈孔,分兩股至頂門。
མགྲིན་པའི་རྩའི་དྲ་བ་ནས་ཐོན་ནས་རྩའི་རྩེ་མོ་གཉིས་སུ་གྱེས་ཏེ༔། ཐོད་པའི་ནང་ནས་ཚུར་བྱུང་སྟེ་རྩ་བ་མེན་ཀྱི་རྭ་ལྟ་བུར་ཡོད་དེ་མིག་གི་ཨ་འབྲས་ཆུའི་སྦུ་གུ་ལ་ཟུག་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་རོ༔། ཀུན་དྷར་མ་དབུས་དྲངས་པོ་ལ་གནས་ཏེ་རྩེ་མོ་གསུམ་དུ་གྱེས་ནས་དབུས་ཚངས་བུག་ལ་གནས༔། གཡས་རྣ་བ་གཡས༔། གཡོན་རྣ་བ་གཡོན་ལ་ཟུག་པའོ༔། རྩའི་འཁོར་ལོ་དེ་དག་གི་དབུས་སུ་རྩ་མདུད་ཀྱི་ནང་ན་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་ཕ་མ་གཉིས་ལས་ཐོས་སྟེ༔། དངས་མ་ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་ཡི་གེའི་ངོ་བོར་གྲུབ་སྟེ༔། དེ་ཡང་སྤྱི་བོ་ན་ཡི་གེ་ཧ་དང་ར་གནས༔། མགྲིན་པ་ན་རི་དང་ཙ་གནས༔། སྙིང་ག་ན་མ་དང་ཧྲཱི་གནས༔། ལྟེ་བ་ན་ནི་དང་ཧྲཱི༔གནས༔། གསང་བ་ན་ཡ་དང་ས་གནས༔། དེས་ན་རྩའི་ནང་ན་ཐིག་ལེ་ཡི་གེ་གྲུབ་སྟེ་འོག་ནས་སྟོན༔། དེ་ལྟར་རྩའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་འདས་དང་བདེ་སྡུག་དང་གྱེན་རྒྱུ་ཐུར་སེལ་གྱི་ལས་འབའ་ཞིག་བྱེད་དོ༔། རྒྱས་པར་ཆོས་ཀུན་ནི་ཡོད༔། དེ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་རྩ་བ་སྤུའི་བུ་ག་དང་མཉམ་པ་དེ་ལ་རླུང་གིས་མ་ལུས་པར་ཁྱབ་སྟེ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། ཡེ་ཤེས་རླུང་དེ་ཀུན་ལ་ཁྱབ༔། ཅེས་སོ༔། རླུང་ལ་གྲངས་སུ་བཤད་ཀྱང་ལས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས༔། ཡེ་ཤེས་རླུང་དེ་སེམས་དང་འདྲེས༔། སེམས་ནི་ལས་ཀྱི་རླུང་དང་འདྲེས་ཏེ་དབྱེར་མེད་དོ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། རླུང་སེམས་གཉིས་སུ་མེད་འདྲེས་ཏེ༔། དེས་ན་རླུང་གིས་ལས་ཀུན་བྱེད༔། ཅེས་སོ༔། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་འགྱུ་བ་དང་བྲལ་བ་དེ་དེའི་རྩལ་ལུས་སུ་གྲུབ་པས་ལས་ཀྱི་རླུང་རྩ་གསུམ་ལས་འགྱུ་སྟེ༔། སའི་རླུང་ལྔ་སྟོང་བཞི་བརྒྱ༔། ཆུ་མེ་རླུང་གི་རླུང་དེ་ཙམ་ཞིག་སྟེ༔། ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་འགྱུས་ཏེ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། རྩ་ལ་བརྟེན་པའི་རླུང་དག་ནི༔། ཉི་ཁྲི་དང་ནི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག༔། དྲུག་བརྒྱ་དག་ཏུ་འགྱུ་བ་ཡིན༔། འགྱུ་བ་ཆེན་པོའི་རླུང་དུ་འདོད༔། ཅེས་སོ༔། དེ་དག་གི་ཕྱེད་ལས་གཉིས་ཏེ་འབྱུང་བཞི་རླུང་གི་ནུས་པས་གྱེན་རྒྱུ་ཐུར་སེལ་གྱི་ལས་བྱེད་དོ༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 經頸部脈孔出,分兩股至頂門。從頂門迴旋如蓮莖狀,眼珠在水泡中搖曳,顯現智慧光明。中央脈居中引,分三股,中一歸頂髻,右入右耳,左入左耳。這些脈輪中央,脈絡內有因緣精點,由父母所生,具五色光芒成文字型性。頂門安住"哈"字與"拉"字,頸部安住"瑞"字與"扎"字,心處安住"瑪"字與"赫哩"字,臍下安住"呢"字與"赫哩"字,密處安住"雅"字與"薩"字。是故脈內精點成文字形相,從下而顯。如是脈輪運作,能辦有無、苦樂、障礙消除等一切事。廣說一切法皆有。 如是與毫毛孔等同的身體脈絡,風無不遍佈,如《光明經》云:"智慧之風遍一切。"雖說風有多種,但僅有業風與智慧風二種。智慧之風與心相應,心與業風相應無二無別。如《現證莊嚴論》云:"風與心無二,是故由風造一切業。" 無動搖的智慧風,其自在力成就為身。業風則從三條主脈中游動:地大風五千四百,水火風亦復如是,共二萬一千六百遊動。如《現證莊嚴論》云:"依止諸脈的風,有二萬一千六百遊動,是大遊動風。"其中一半為二,由四大風力辦障礙消除之事。
དེ་དག་གི་ཕྱེད་ལས་གཉིས་ཏེ་འབྱུང་བཞི་རླུང་གི་ནུས་པས་གྱེན་རྒྱུ་ཐུར་སེལ་གྱི་ལས་བྱེད་དོ༔། བར་ནས་མཁས་པས་རླུང་གནད་བཙལ༔། ཅེས་པ་དེ་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་རླུང་གི་རྩལ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ངོས་འཛིན་པའོ༔། སེམས་ཀྱི་འགྱུ་བ་ལྟར་ནང་དུ་རླུང་རྩ་ལ་འགྱུ་བ་ནི༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། རྩ་ལ་ངེས་པར་འགྱུ་བ་ནི༔། འབུམ་ཕྲག་གཅིག་དང་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག༔། སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག༔། རྩ་ནས་ངེས་པར་འགྱུ་བ་སྟེ༔། འགྱུ་བ་ཆུང་བའི་རླུང་དུ་འདོད༔། ཅེས་སོ༔། དེ་ལྟར་རྩ་གང་ན་གནས་པ་ན་རླུང་དང་ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་དང་འོད་ཟེར་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་སོ༔། རྒྱུད་དང་གདམས་པ་མཐའ་དག་ནས༔། རྩ་དང་རླུང་དང་སེམས་ཐ་དད་བཤད་པ་མང་སྟེ༔། ཐ་དད་མ་ཡིན་ཏེ་རིག་པའི་སེམས་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དབྱེར་མེད་དུ་བཞུགས་ཏེ༔། དབྱེར་མེད་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་དེ་ལ་རིག་པ་དང་སེམས་དང་རླུང་ལ་སོགས་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་མེད་ན་སེམས་མི་འབྱུང་༔། སེམས་མེད་ན་རླུང་མི་འབྱུང་༔། སེམས་གཅིག་བྱུང་ན་ཡེ་ཤེས་འགྲུབ༔། ཡེ་ཤེས་དེ་ལས་རྩལ་འགག་མེད་དུ་འབྱུང་༔། རྩལ་དེ་མ་ཤེས་པས་ཡེ་ཤེས་གསལ་མདངས་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་དེ་འོད་ལྔ་གསལ་སྟོང་དུ་ཤར་བ་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་མ་འགགས་པ་རིག་རིག་པ་འདི་བཟུང་བས་རྩལ་ལྔ་ལྡན་དེ་ཉིད་འབྱུང་བར་འདུས་པས་ལུས་ཤ་ཁྲག་དྲོད་དབུགས་རྩ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་དེ་ལས་གྲུབ་པས་ན༔། ལུས་སེམས་མ་བྲལ་གྱི་བར་དུ་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དབྱེར་མེད་དོ༔། དེ་ལྟར་མ་ཤེས་ཤིང་གཅིག་ལ་མང་པོར་བཟུང་བས་མིང་མེད་མིང་དུ་སོང་བ་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་འབྱུང་བ་ལྔ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པར་གཅིག་ལ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བས་སངས་རྒྱ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕུང་པོ་དང་བཅས་པའོ༔། འདིའི་དོན་ལ་སྤུ་ཙམ་ཡང་རེག་པ་མེད་དོ༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 其中一半為二,由四大風力辦障礙消除之事。中間有智者尋找風的要點,這就是依靠智慧風自在力而認識它。心如何遊動,內在脈絡中風亦復如是遊動。如《現證莊嚴論》云:"確定在脈中游動的有:一億,一千萬,六萬,六千。確定從脈中游動,被稱為小遊動風。" 如是,風與智慧如日與光芒般安住于諸脈之中。一切經續遍說脈、風、心為三者別體,實則非別。在自性智心中,五智無二無別而安住,從無二中,智慧自在力分別為智性、心與風等。無智慧則心不生,無心則風不生。一心生起即證智慧,從智慧中自在力無間而出。由於不知此自在力,智慧光明顯現為無自性,顯現為五光明空性。執著此智慧自在力無間的自性智,即是具足五自在力的本體。故身體血肉溫暖氣息脈絡等,皆從智慧自在力而有。 在未離開身心之前,脈、風、精點、智慧等無二無別。由於不知如是,而將一體執為多體,如將無名執為有名一般,五智、四大、五蘊等,一體分割為多體,欲求解脫者亦不離蘊阱。對此義理,連一毫釐也未曾觸及。
འདིའི་དོན་ལ་སྤུ་ཙམ་ཡང་རེག་པ་མེད་དོ༔། འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་ཤིང་དབྱེར་མེད་རྟོགས་པས་ཟག་བཅས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱང་སེམས་ལས་རང་གྲོལ་བས་ཟག་བཅས་ཀྱང་མི་སྣང་བར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཀློང་དུ་སངས་རྒྱའོ༔། དེས་ན་དབྱེར་མེད་པའོ༔། གཞན་དག་གིས་ཐ་དད་དུ་བཟུང་ཞིང་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ལན་ནོ༔། དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་ལུས་གྲུབ༔། དེ་ལ་རྩ་གྲུབ༔། དེ་ལ་ཐིག་ལེ་གྲུབ༔། དེ་ལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་ཚུལ་དུ་ཡེ་ཤེས་དངོས་གྲུབ་པའོ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། ཡེ་ཤེས་རྩལ་གྱིས་ལུས་གྲུབ་པས༔། རྩ་གྲུབ་དེ་ལ་ཐིག་ལེས་ཁྱབ༔། རྒྱུ་ཡི་ཐིག་ལེ་ཡི་གེར་གནས༔། དེ་ལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི༔། ཐིག་ལེ་དག་ཏུ་གནས་པའོ༔། དེས་ནི་ཐོག་མ་རིག་པའི་རྩལ་ཡེ་ཤེས་ངོ་མ་ཤེས་པས་ལུས་སུ་གྲུབ་ནས་གདོས་བཅས་ཀྱི་འཛིན་པས་འཁྲུལ་ཞིང་འཁོར་བར་འཁྱམས་པར་བསྟན་པའོ༔། ད་ནི་དེ་ལྟར་འཁྲུལ་བས་ལུས་གྲུབ་པ་དེ་ལ་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་གནས་པར་བསྟན་པ་ནི༔། དང་པོ་ལུས་གྲུབ་པས་རྩ་དང་ཐིག་ལེ་གྲུབ༔། དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་ནི་འབྱུང་བ་ལྔའི་དངས་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུམ་ཆེན་ལྔ་དངོས་ཡིན་པས་མཁའ་འགྲོ་མ་ཐ་དག་གི་སྲོག་ཡིན༔། རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་དེ་ཉིད་ལའང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གནས་ཏེ་དབྱེར་མེད་དུ་ཡོད་པའོ༔། དེ་ཡང་ཐོག་མར་འཁོར་ལོ་ལྔའི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབུས་སུ་རྩ་མདུད་ཀྱི་ནང་ན་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཉུང་འབྲུ་ཙམ་མ་འདྲེས་ཤིང་ཁ་དོག་སོ་སོ་རུ་རྒྱ་སྐག་དང་དངུལ་ཆུའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་ཡི་གེའི་གཟུགས་སུ་གནས་སོ༔། སྙིང་ཁ་ན་ཧྲཱིཿདང་མ༔། མགྲིན་པ་ན་རི་དང་ཙ༔། སྤྱི་བོ་ན་ཧ་དང་ར༔། ལྟེ་བ་ན་ནི་དང་ཧྲཱི༔། གསང་བ་ན་ས་དང་ཡ༔། རྩ་འདབ་གྲངས་ཅན་དང་གྲངས་མེད་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་དང་མཉམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུའི་ཐིག་ལེས་བྱས་པས༔། ཐིག་ལེ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་ལས་བྱུང་༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 對此義理,連一毫釐也未曾觸及。由此應知一切從智慧自在力而生,證得無二無別性,有漏亦從智慧而生,故有漏亦自性解脫,不現為有漏而融入智慧dharmadhatu中。是故無二無別。他人執為有別,由此造作過失。 如是由智慧自在力成就身體,成就脈絡,成就精點,如種子般成就身與智慧。如《光明經》云:"由智慧自在力成就身體,脈絡遍佈其中,因緣精點住于文字,於此身與智慧精點安住。"由此說明,初不知自性智慧自在力,成就為身體,由執著有相而迷惑,流轉生死。 現說此迷惑成就的身體,安住如來本懷:首先身體成就,脈絡與精點亦成就。所謂世俗因緣精點,非四大之本質,乃大母五體之本體,是空行母本命氣。於此因緣精點中,亦安住智慧精點,二者無二而有。 即初於五輪脈輪中央脈腹內,父母二者未混合的微小精點,各現青白顏色,如綠松石與白銀色,具五光色現文字形相:心處赫吽與瑪,頸間瑞與扎,頂門哈與拉,臍下呢與赫吽,密處薩與雅。計有數及無數的大小脈絡,與毫毛孔同,皆由父母因緣精點所成,此精點出自智慧自在力。
ཐིག་ལེ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་ལས་བྱུང་༔། འབྱུང་བ་ལྔ་འདུས་པའི་དངས་མ་ཡིན་པས་དེ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲོག་ཡིན་པས་དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་ཏིལ་གྱི་གོང་བུ་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟར་རང་གི་ལུས་ལ་གནས་སོ༔། དེ་དག་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེས་ཏིལ་ལ་མར་གྱིས་ཁྱབ་པ་ལྟར་གནས་སོ༔། རང་ལུས་རྒྱལ་བའི་ད་ལ་ཞེས་དེ་ལ་ཟེར་རོ༔། དེ་ཡང་སྒྲོན་གསལ་ལས༔། ཐོག་མའི་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་རྩལ༔། འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་ཡུལ་ལ་ཤར༔། འབྱུང་ལྔའི་འོད་ལ་འཛིན་པ་འདུས༔། དེ་ཉིད་མ་གྲོལ་དེར་འཛིན་པས༔། འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་དངས་མ་འདུས༔། གཅིག་གྲོགས་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་པ་ལས༔། ཤ་ཁྲག་ལུས་རྩ་ཐིག་ལེ་གྲུབ༔། དེ་ལ་ཡི་གེ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་གྲུབ༔། ཕྱི་ལྟར་འབྱུང་ལྔ་ནང་ལྟར་ན༔། ཡུམ་ཆེན་མོ་ལྔ་དངོས་ཡིན་ནོ༔། གསང་བ་ལྟར་ན་མཁའ་འགྲོ་ལྔ༔། ཕྱི་ལྟར་འཁོར་ལོ་ལྔ་ཉིད་ལ༔། ནང་ལྟར་ཐིག་ལེ་ལྔ་ཡིན་ནོ༔། གསང་བ་ཡི་གེ་ལྔ་ཡིན་ནོ༔། ཡང་གསང་མཁའ་འགྲོ་ལྔ་ཡིན་ནོ༔། ཕྱི་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་ལ༔། ནང་ལྟར་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་ཡིན༔། གསང་བ་ལ་ནི་སྐུ་ལྔ་སྟེ༔། ཡང་གསལ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡིན་ནོ༔། དེ་ཕྱིར་རྒྱུ་ཡི་ཐིག་ལེ་སྤངས་པ་ནི༔། སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གཏན་ནས་ཉམས༔། འབྲས་བུ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ནས་སུ༔། བསྐལ་པ་འབུམ་ཁྲིར་ན་རག་སྤྱོད༔། ཅེས་སོ༔། དེས་ན་རང་ལུས་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་༔། རྩ་ཁམས་ཐིག་ལེ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་དང་དཔའ་བོ་དང་མཁའ་འགྲོ་དངོས་ཡིན་པས་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་ཉུང་འབྲུ་ལ་བརྒྱར་གཤགས་པའི་ཆ་ཙམ་གཅིག་ཉམས་ན་དཔའ་བོ་དང་མཁའ་འགྲོ་ཁྲི་འབུམ་དུ་སྒྲ་དི་རི་ཡོད་སྐད༔། དེ་ཉིད་མ་ཉམས་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་འདུས་ཀུན་གྱིས་གྲོགས་བྱེད་དོ༔། དབང་པོའི་འདོད་ཡོན་ཐམས་ཅད་གཞན་དུ་མི་དབུལ་ཞིང་ཕྱིར་མི་སྤོང་༔། རང་ལུས་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བཏབ་ནས་ནང་དུ་སྤྱད་པས་བསོད་ནམས་འབུམ་དུ་འགྱུར་རོ༔། རང་ལུས་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རུ་ངོ་མ་ཤེས་པས་ཐིག་ལེ་སྤོང་བ་དང་༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 此精點出自智慧自在力,非四大所聚合之本質,乃是過去未來一切有情之命根。如勇父空行母打開芝麻穴般,安住于自身中。于彼等精點上,智慧精點如同油滲入芝麻,是故名為"自身如來曼茶羅"。 如《光明經》云:"初清凈智慧自在力,現於四大境界中。執著四大光明所集,未解脫故,聚集四大之本質。一者生一者,由此生肉血身體、脈絡、精點。於此安住文字身與智慧。外現為四大,內實為五大母體。密意為五空行母。外為五輪,內為五精點。密義為五種文字。更密為五空行母。外為五蘊,內為五毒煩惱。密為五身,更勝為五智。" 是故,若捨棄因緣精點,則違犯了密咒誓言。背離果位,將於億劫中墮于惡趣。故自身即是如來曼茶羅,從本自性而圓滿具足。一切脈、界、精點皆是佛、勇士、空行母之本體。若因緣精點有一微小分毫遺失,則億萬空行母發出怨聲。若無遺失,則一切出世間法皆臣服於我,一切欲樂不求於他,不被驅逐。明瞭自身如來曼茶羅,內修則獲無量福德。由於不知自身如來曼茶羅之實相,故舍棄精點,
རང་ལུས་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རུ་ངོ་མ་ཤེས་པས་ཐིག་ལེ་སྤོང་བ་དང་༔། ཡི་དམ་ཕྱི་ནས་བསྒོམས་པ་དང་ཚོགས་དང་པུ་ཙ་ཕྱིར་འབུལ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཕྱི་ནས་བཙལ་ཞིང་བསྒོམས་པ་རྣམས་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་མི་སྲིད་དོ༔། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན༔། ཡེ་ཤེས་རང་ལ་རང་གསལ་དུ་ཡོད་པ་འདིའི་གནད་མ་ཤེས་ཏེ་ལུས་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར༔། ངག་ཅི་སྨྲས་སྔགས༔། ཉོན་མོངས་པ་གང་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་དངོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐིག་ལེ་རྒྱལ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་དངོས་ཡིན་པར་མ་ཤེས་པས་ནའོ༔། ལུས་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བཏབ་ནས་ཐིག་ལེ་མ་ཉམས་པའི་གོ་ནས་ཡུམ་མཚན་ལྡན་མ་ལ་བདེ་བ་བསྐུལ་བས་ནི་རྩ་ནས་ཐིག་ལེ་གཡོ༔། དཔའ་བོ་དང་མཁའ་འགྲོ་བརྡས་བསྐུལ་བས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་ཤིང་བྱིན་རླབས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ཞིང་སངས་རྒྱས་སྟོང་དང་གྲངས་ལས་འདས་པ་དང་བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུས་གཅིག་ཏུ་ཐོབ་སྟེ་རིག་པ་རྩལ་གྱི་དབང་ཐོབ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་རོ༔། ཐིག་ལེ་རྣམ་པ་གཉིས་འཕེལ་བས་ཐུན་མོང་གི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་འབྱུང་ངོ་༔། ཁམས་དང་དབང་པོ་རྒྱས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་མངོན་སུམ་དུ་བརྟན་པ་ཐོབ་སྟེ་ཟག་བཅས་མི་སྣང་བར་འཇའ་འོད་དུ་ཡལ་འགྲོའོ༔། འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ན་སངས་རྒྱ་བ་ལ་རེ་བ་མེད་དོ༔། ཀུན་རྫོབ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་ནི་ཀ་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་དེའི་རང་མདངས་ཕྱིར་འོད་ལྔར་གསལ་བ་ལས༔། སེམས་ཀྱི་འཛིན་པ་བག་ཆགས་ཙམ་ལ་འབྱུང་བ་བྱུང་སྟེ༔། དེ་ཡང་སེམས་གང་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ནམ་མཁའ་ཡིན༔། དེ་ལ་འདི་ལྟར་ཡིན་མིན་གྱི་གསལ་སིང་ངེ་བ་དེའི་རྩལ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་དེ་ལ་རླུང་ཞེས་ཀྱང་བྱ༔། སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ༔། གསལ་བ་ལ་སེམས་ཞེས་ཟེར་ཀྱང་འགྱུ་བས་རླུང་ཞེས་ཟེར༔། བརྟགས་ན་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ༔། གསལ་བར་ཡང་མ་གྲུབ༔། འགྱུ་བར་ཡང་མ་གྲུབ༔། དབྱེར་མེད་ཀྱང་མ་གྲུབ༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 由於不知自身如來曼茶羅之實相,故舍棄精點,外求本尊、積資凈障、呈供曲水,外尋智慧並修習等,縱經三無數大劫積資,亦不可能解脫生死。何以故?由於不知智慧自性自現此奧義:身為如來曼茶羅,語為陀羅尼咒語,任何生起煩惱皆是智慧本體之顯現,即精點之如來、菩薩、本尊、空行母之實體。 明瞭自身如來曼茶羅,不捨精點,以歡喜請召有相母,則從根本動搖精點。請召勇士空行母,則資糧圓滿,獲無量加持,一時獲得無量佛陀、上師本尊空行母之灌頂,獲得自性智慧之加持,一切煩惱現為智慧。二種精點增長,則一切普賢功德如虛空廣大。界根增長,則智慧精點現前安住,有漏不現而融入光明。若於此生疑,則無有成佛之希望。 世俗因緣精點,本凈法界五智之自性光明,由心之執著習氣微細分別而有生起。心無所成,本性空性為虛空本體。於此有無分明之自現,其自在力現種種相,或稱為風或稱為心。明瞭無所成,非明非暗,非有無二,
འགྱུ་བར་ཡང་མ་གྲུབ༔། དབྱེར་མེད་ཀྱང་མ་གྲུབ༔། དེར་མ་ཤེས་པར་རླུང་ཞེས་པའི་འཛིན་པའི་རྩལ་དེ་ལ་དྲོད་བྱུང་བས་མེ༔། དཔེ་མིའི་ལས་དྲག་པོ་བྱས་ན་རྡུལ་དང་དྲོད་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ༔། དྲོད་དུ་འཛིན་པ་དེ་ལས་བྱུང་༔། མེ་དྲོད་ས་ལ་ཕོག་པས་རླངས་པའི་ཚུལ་དེ་ལ་ཆུ་བྱུང་༔། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་དེ་ལ་འཛིན་པ་སྐྱེས་པས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ལྔ་བྱུང་༔། རྒྱུ་གཅིག་ལ་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་པའོ༔། ཕྱིའི་འབྱུང་ལྔ་གཟུགས་སུ་གྲུབ༔། དེ་ལ་དེར་འཛིན་སྐྱེས་པས་འབྱུང་བ་ལྔ་འདུས་པས་དེའི་དངས་མ་ལྔ་གཅིག་གིས་གཅིག་རྐྱེན་བྱས་ནས་ལུས་གྲུབ༔། དེ་ལྟར་ཅིས་ཞེ་ན༔། དེ་ལ་དང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་རླུང་དེ་ལ་དྲོད༔། དེ་ལ་ས༔། དེ་ལ་ཆུ༔། གཅིག་གྲོགས་གཅིག་གིས་བྱས་པས་ལུས་ཆེར་སྐྱེས་པ་སྟེ༔། འབྱུང་བའི་དངས་མ་ལ་ལུས་དངོས་སུ་གྲུབ༔། དེ་ལ་འབྱུང་བ་ལྔའི་དངས་མས་ཁྱབ༔། དངས་མ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་དེ་ལ་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་སོ༔། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་ལ་འབྱུང་བ་ལྔ༔། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་གནས་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔ༔། དེ་ལ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་ཞེས་མིང་དུ་གདགས༔། རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་དུ་གནས༔། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན༔། འབྱུང་བ་ལྔའི་དངས་མ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་དེ་དང་པོ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རྩལ་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ༔། བར་དུ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རྩལ་གྱིས་འབྱུང་བ་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྐྱེད་པས་རྩ་བྱུང་༔། དེའི་ནང་དུ་འབྱུང་བ་ལྔའི་དངས་མ་ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་དུ་ཡི་གེའི་ཚུལ་དུ་གྲུབ༔། དེ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་ཞི་ཁྲོའི་སྐུ་གྲུབ༔། དེ་ལྟར་ཅིས་ཞེ་ན༔། ཐོག་མར་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རྩ་ལས་དངས་མ་ལྔ་གྲུབ་སྟེ༔། དངས་མ་དེ་ཡང་སྤྱིར་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་འཁོར་ལོ་ལྔ་ན་ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་དུ་ཡི་གེའི་གཟུགས་ས་བོན་ཚུལ་དུ་གནས་སོ༔། དེ་ལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་དུ་གནས་སོ༔། དེ་ལྟར་ཅིས་ཞེ་ན༔། ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་དེ་ལ་མ་རིག་པ་དངོས་སུ་བཟུང་བས༔། ཕྱིའི་འབྱུང་བ་དངོས་སུ་གྲུབ༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 非有無二,亦無分別。由於無明,於此自在力稱為風,生起執著熱力即是火。譬如人作劇烈動作,則生塵垢與熱氣,由此執著熱力而有火生。火熱落地,則現出水vapor之相。于智慧自在力生起執著,故有外四大生起,一因一果而生。外四大凝聚為色身。於此生起執著,四大和合,五大種各因各緣而有身體生起。其理如是:初有智慧自在力之風,次有熱力,次有地,次有水,一因一果而有粗大身體。五大種之本質即是此身。五大種遍佈其中。大種與智慧自在力,統稱為脈、氣、精點。智慧之根本是四大,安住其中即是五智。此名為因緣精點。因緣精點中智慧無二無別而安住。何以故?五大種之因緣精點,初由五智自在力所生,中間亦由五智自在力,一因一果而生諸脈絡。其內五大種現五種色相,猶如文字而住。與此無二無別而有三身圓滿。理由如是:初由五智之根,生五大種,此大種雖遍一切身體,然於五輪處現五色文字之種子相而住。於此處三身與智慧無二無別而安住。理由如是:由本來自性清凈智慧自在力被無明所攝持,故有外四大實有生起。
ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་དེ་ལ་མ་རིག་པ་དངོས་སུ་བཟུང་བས༔། ཕྱིའི་འབྱུང་བ་དངོས་སུ་གྲུབ༔། དེ་ཉིད་ལ་ཡེ་ཤེས་དེའི་རྩལ་དེས་ཁྱབ་པས་གཅིག་རྐྱེན་གཅིག་གིས་བྱས་པའི་དངས་མ་ལ་ལོ་མ་མེ་ཏོག་འབྲས་བུར་སྨིན༔། དེའི་དངས་མ་ལུས་སུ་སྨིན༔། དེ་ལ་དངས་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ༔། དེ་ལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་དུ་ཁྱབ༔། རིག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་སྐུའི་རང་བཞིན༔། དང་པོ་ཕ་མའི་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པས་ན་དབྱེར་མེད་དོ༔། འོ་ན་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ནི་སྟོང་གསལ་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་ཅིང་སྐྱེ་ཤི་དང་བྲལ་ལ་རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་ཕུང་པོ་འདི་འཇིག་པ༔། གོང་གི་མཚན་ཉིད་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་ན་དེ་ནི་མ་གོ་བ་ཡིན་ཏེ་རིག་པ་སྟོང་ཉིད་གསལ་བའི་གནད་དེ་མ་ཤེས་པས་དེར་འཛིན་འབྱུང་བ་ལྔ་བྱུང་ཞིང་དེའི་དངས་མ་ལ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ༔། དེ་ལ་ལུས་བྱུང་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་དབང་པོ་སྒོ་ལྔ་བྱུང་༔། དེ་ལ་ཡུལ་ལྔ་བྱུང་དེ་ལ་འཛིན་པ་ལྔས་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ༔། དེ་ཐོག་མའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་བསྐྱེད་ནས༔། བར་དུ་འབྱུང་བ་འདུས་པའི་དངས་མའི་ལུས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དངོས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཤེས༔། ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་རྟོགས་པས་བེམ་རིག་གཉིས་སུ་སྣང་སྟེ༔། ཡིད་མ་ཆེས་སོ༔། འདིར་ཐོག་མ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དངོས༔། བར་དུ་ཡང་མ་རིག་པ་དེར་འཛིན་གྱིས་འབྱུང་བ་འདུས་ནས་ལུས་གྲུབ་པའི་དུས་ནའང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དངོས༔། ཕུང་པོ༔། དབང་པོ༔། ཉོན་མོངས་ལྔ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དངོས༔། ཐ་མ་ཡང་དེ་ཉིད་དངོས་སུ་རྟོགས་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པས་དེ་ལྟར་བླ་མའི་མན་ངག་གི་ཤེས་པས་བེམ་རིག་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཅིག་པའི་གནད་ཀྱིས་ཟག་བཅས་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་སུ་ཡལ་འགྲོ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྟགས་སོ༔། དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ན་ཡིད་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ལ་རེ་བ་མེད་དོ༔། འོ་ན་འདི་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གི་ལས་ཟད་པ་ཡིན་གྱི༔། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འབྱུང་བ་ནི་གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་རོ་སྙམ་ན༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 由本來自性清凈智慧自在力被無明所攝持,故有外四大實有生起。智慧自在力遍一切法,一因一果而大種生長為芽葉花果。大種成熟為身體,遍佈其中。於此處三身與智慧無二無別而遍佈。自性智即是三身之本性。初有父母因緣精點,由本性所生故無二無別。若謂三身與智慧空性光明無自性,離生死而有此由因緣所生之蘊聚將被破壞,與前說相違?此乃無解。由於不知自性空性光明此奧義,故生起執著四大,其大種即是因緣精點,由此而有身體生起。於此智慧自在力生五根門,五塵界,五執著,五煩惱。初由智慧自在力所生,中間四大和合之身體,亦不知其中有五智之實體存在。由於無有智慧正見,故現為二:有情與自性。心不信受。於此,初亦是五智之實體;中間亦由無明執著而四大和合成身;於此時刻五蘊、五根、五煩惱亦是五智之實體;最後通達本性,超越一切取捨、斷常邊際,如是依怙上師密意,無有有情與自性二分,由一味義門,離有漏而現為智慧,此無二之證據。若於此生疑,即是二見,無有成佛希望。 若謂此乃行人煩惱已盡之境界,如是一切有情皆不能現此?此為個人差別。
དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འབྱུང་བ་ནི་གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་རོ་སྙམ་ན༔། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལ་གང་ཟག་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་རིག་པ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་འདི་ཤན་པ་གཅིག་ལ་བསྟན་ཀྱང་བར་མ་ཆད་པ་གཅིག་ཏུ་ཉམས་སུ་བླངས་ན་ལོ་དྲུག་ན་ཟག་བཅས་མི་སྣང་བར་སངས་རྒྱས་ལ༔། མངོན་སུམ་གྱི་གནད་འདི་མ་རྟོགས་ན་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱད་ཀྱང་ཟག་མེད་དུ་སངས་མི་རྒྱ༔། དེའི་ཕྱིར་ན་སྔར་སྤྱད་པའི་ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དོ༔། འདི་མཐོང་ནས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་ལ་ཡང་མི་འཇུག་པར་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་༔། འདུས་བྱས་ཀྱི་དགེ་བ་གཅིག་པུས་སངས་མི་རྒྱ་ཞིང་༔། འདི་སྒོམ་པའི་བར་ཆད་དུ་འགྲོ་བས་མི་བྱའོ༔། འདི་ཉིད་བར་མ་ཆད་ན་ཟག་མེད་དུ་སངས་རྒྱ་བས་ན་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་དམ་པའོ༔། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་ཞལ་མཐོང་བས་སྡིག་པ་ལ་བྱ་དོན་མེད༔། གཞན་དོན་མེད་པ་སྙམ་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་གཞན་དོན་གྱིས་སངས་མི་རྒྱ་སྟེ་དེས་ན་མི་བྱེད༔། འདི་བར་མ་ཆད་པར་བསྒོམས་ནས༔། ཟག་མེད་དུ་སངས་རྒྱ་བའི་ཚེ་ཐུགས་རྗེའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཁྱབ་ཉི་མ་ལྟ་བུ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཅིང་ཕྱོགས་མེད་དོ༔། འགྲོ་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ༔། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་འབྱུང་བའི་དངས་མས་གྲུབ་པའི་ལུས་འདི་ལ་དེ་ལྟར་ཐོག་མ་ནས་དབྱེར་མེད་དུ་གནས་ཏེ༔། རང་ཤར་ལས༔། ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་ཁྱབ༔། ཏིལ་འབྲུ་ལས་ནི་མར་བཞིན་དུ༔། ལུས་ཀྱི་བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་ནི༔། ཡེ་ཤེས་རླན་གྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད༔། ཅེས་གསུམ༔། རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་གྱིས་ཁྱབ་སྟེ༔། རང་ཤར་ལས༔། དེ་ཡང་རིག་པའི་སྐུ་དང་ལྡན༔། སྐུ་ལ་ཡེ་ཤེས་འགག་མེད་གསལ༔། ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་འོད་དུ་ཡོད༔། ཅེས་སོ༔། དེ་ལྟར་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱལ་བའི་སྙིང་པོ་དེས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་ན་ལུས་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་དོན་མེད་དེ༔། ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་གནས༔། འདི་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཉིད༔། ཐམས་ཅད་ལུས་ལ་རྣམ་པར་གནས༔། ཞེས་སོ༔། གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་མོ༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 如果謂此一切有情皆不能現,乃個人差別?不然,此中無有個人善惡差別。此直覺自性智慧,雖只為一人闡釋,若無間斷勤修,六年內即不現有漏,得佛果位。若不通達此直覺奧義,雖修十善亦不能成無漏。是故,先世所作諸業無善惡可言。見此後,對一切善惡業行,皆勿執著,當如實修習。單憑有為善行不能成佛,若於此中生間斷即不可為。此無間斷修習,方能成無漏佛果,是一切善中最勝。此乃親睹佛陀親口宣說,對惡業毫無意義。 若謂對他無利益?有為善行亦不能利他,故不應作。於此無間斷修習,成無漏佛果之時,慈悲智慧日光普照一切無有方所,成就一切有情最勝利益。此身由智慧自在力與大種所成,從初無二而安住。如《自現續》云:"身中遍滿大智慧,譬如芝麻出油滲。身上光澤與氣色,由智慧香氣遍滿。"如是,勝者本懷三智遍一切法,《自現續》又云:"具足自性身智慧,身中無盡智慧現,由智慧所出光明。"如是安住智慧自性,勝者心髓遍一切法,故身亦無不遍之理。《續》云:"身中住大智慧身,此即大智慧自性,一切身中遍一切。"其安住智慧之本性、自性、大悲即是三者。
གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་མོ༔། ངོ་བོ་ནི་ཀ་དག་སྤྲོས་བྲལ་ཅིའི་ངོ་བོ་ཡང་མ་གྲུབ་པར་གནས་སོ༔། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ནི༔། ཡེཤེས་ལྔ༔། སྐུ་ལྔ༔། འོད་ལྔ༔། རླུང་ལྔ༔། འབྱུང་བ་ལྔ༔། དངས་མ་ལྔ༔། ཕུང་པོ་ལྔ༔། གཙོ་བོ་ལྔ༔། ཡི་གེ་ལྔ༔། སངས་རྒྱས་ལྔ༔། མཁའ་འགྲོ་ལྔ༔། ཤེས་རབ་ལྔའོ༔། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལས་གྲུབ་པ་སྟེ༔། རྩལ་རྫོགས་ལས༔། ཉོན་མོངས་ལྔ་ལས་ཡེ་ཤེས་ལྔ༔། ཡུལ་ལྔ་ལས་ནི་འོད་ལྔའི་སྐུ༔། ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་སངས་རྒྱས་ལྔ༔། འབྱུང་བ་ལྔ་ལས་ཡུལ་ལྔར་རྟོགས༔། སྲིད་པ་གསུམ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཞིང་༔། གཉིས་མེད་ལྟ་བའི་རང་ལུགས་ཡིན༔། ཅེས་པ་དང་༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། ཐོག་མའི་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ལྔ༔། དེ་ལ་དབྱེར་མེད་སྐུ་ལྔ་སྟེ༔། དེ་གསལ་འོད་ལྔ་དེ་ཡུལ་ལྔ༔། རླུང་ལྔ་བསྐྱོད་པའི་འབྱུང་བ་ལྔ༔། འབྱུང་ལྔ་དེ་ནི་དངས་མ་ལྔ༔། དེ་ལ་ཕུང་པོའི་དངས་མ་ལྔ༔། ཡི་གེ་མཁའ་འགྲོ་ཤེས་རབ་ལྔ༔། ཞེས་སོ༔། ཐོག་མ་ནས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་བཞུགས་པ་དེ་འདིར་ངོས་བཟུང་ན༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། མེ་ལོང་མཉམ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོགས༔། བྱ་གྲུབ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་སོ༔། ཞེས་སོ༔། དེ་ལ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་དུ་ངོ་སྤྲོད༔། གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་མོ༔། དང་པོ་གཞི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རང་ཐོག་ཏུ་ངོ་སྤྲད་པ་ནི་ཐོག་མ་འཁོར་འདས་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བའི་གོང་ནས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས༔། དེའི་ངོ་བོ་ལ་དྲི་མ་མེད་པ་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ་མ་འགགས་པར་གསལ་བས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས༔། དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ལ་གང་དུ་ཡང་དབྱེ་ཞིང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས༔། ངོ་བོ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ལ་བློའི་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་འཆར་བས་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས༔། གང་ལྟར་ཤར་བ་དེ་ཉིད་ཡོན་ཏན་ལོགས་ནས་བཙལ་དུ་མེད་པས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས༔། ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་རང་རྩལ་ལས་མ་འདས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 其安住智慧之本性、自性、大悲即是三者。本性乃清凈無執、無自性而住。自性自然圓滿者:五智、五身、五光、五風、五大、五大種、五蘊、五主要、五字母、五佛、五空行母、五智慧。彼等皆由五智而成就。如《圓滿續》云:"由五煩惱成五智,由五塵界成五光身,由五蘊成五佛身,由五大了知五塵界,三有即是佛剎土,此乃無二見之宗旨。"又如《光明續》云:"初有五凈智,無二即五身,光明五光塵,風動五大種,五大即五大種,五蘊之大種,五字母空行母、五智慧。"如是從初安住於五智自性,此中認識者,如《現證續》云:"如同鏡鑑自了知,事業成就法界智。" 於此分三外內密,基、道、果三者。初基五智自性之介紹:最初未分內外一切法時,有自性智慧;其本性無垢,普遍不斷光明,如鏡鑑之智慧;如是本性無分別修證,乃平等性智慧;平等性各自顯現為智慧分別,是各自了知智慧;無論現起皆無需尋求加行,是事業圓滿智慧;一切法性空性自在力所不超越,是法界體性智慧。
ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་རང་རྩལ་ལས་མ་འདས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ༔། ལམ་དང་སྦྱར་བ་ནི་རིག་བའི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མེད་མེ་ལོང་གཡའ་དང་བྲལ་བ་ལྟར་གསལ་སིང་ངེ་བ་དེ་ལ་མ་ཡེངས་པར་བསྒོམས་པ་ནི་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་མོ༔། དེ་ལ་ཆེ་ཆུང་དང་འཕོ་འགྱུར་དང་མཐའ་དབུས་དང་བྲལ་བ་དེ་ལ་རྐྱེན་བླ་མས་ངོ་སྤྲད་པས་རིག་པ་ཚད་ལ་ཕེབས་ཏེ་ཕྱོགས་ལྷུང་དང་བྲལ་བར་བསྒོམས་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་མོ༔། ངོ་བོ་མཉམ་ཉིད་དེའི་གསལ་ཆ་སོ་སོར་སྣང་བ་གང་ཤར་འཛིན་མེད་དུ་སྒོམ་པ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་མོ༔། དེ་ལྟར་འཆར་ཚུལ་དེ་སྒོམས་པ་དཀའ་ཐུབ་བྱ་མི་དགོས་པས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་མོ༔། སྒོམ་མི་སྒོམ་དང་བྲལ་བ་ནི༔། ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་མོ༔། དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་ལྔའི་དངས་མ་ལ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་དེ༔། ཕྱི་ལྟར་ན་འབྱུང་བ་ལྔ་རུ་སྣང་༔། ནང་ལྟར་ན་ཕུང་པོ་ལྔ༔། གསང་བ་ལྟར་ན་དངས་མ་ལྔ༔། ཡང་གསང་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ལྔ༔། བླ་མེད་ལྟར་ན་མཁའ་འགྲོ་ལྔ་སྟེ༔། དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་དུ་མར་ཕྱེ་ཡང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལས་བྱུང་བས་ན་དེ་ཉིད་དུ་ངོ་སྤྲད་དོ༔། མཁའ་འགྲོ་ལྔའི་ངོ་སྤྲོད་གདམས་པའི་གནད་གཞན་དུ་ཤེས་སོ༔། ཡང་གཞིའི་རིག་པ་དེ་ཉིད་རབ་ལྔར་ཡང་ངོ་སྤྲོད༔། རང་ཤར་ལས༔། དེ་ཡང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ༔། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན༔། ཅེས་སོ༔། རིག་པ་དེ་ལ་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་འབྱུང་གཞི་བྱུང་བས་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ༔། དེ་ཡང་རང་རིག་ལས་མ་འདས་པས་སྡུད་པའི་ཤེས་རབ༔། རིག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པས་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ༔། དེ་ཉིད་ཀྱི་གསལ་ཆ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་བྱུང་བས་བསྐྱོད་པའི་ཤེས་རབ༔། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་སྲོག་གཅོད་པས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ༔། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ༔། དེ་ཡང་ཐོག་མ་ནས་གཞིའི་ཡེ་ཤེས་མ་རིག་པས་ལུས་གྲུབ༔། ལུས་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་འབྱུང་བ་ལྔའི་དྭངས་མ༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 一切法性空性自在力所不超越,是法界體性智慧。與道相應者:于清凈無垢、無動搖明晰自性智慧,無散亂修習即是鏡鑑智慧之道。于彼無大小、無增減、無邊中央,由上師開示而證智慧了知,無偏袒修習即是平等性之道。于平等性自性明晰各自顯現,無執著修習即是各自了知智慧之道。如是現起無需勤作加行,是事業圓滿智慧之道。離有無修習,即是法界體性智慧之道。 如是,五大種之因子粒子,外現為五大,內現為五蘊,密現為五大種,極密現為五字母,無上現為五空行母。如是分析內外亦不離自性智慧而安立。五空行母之介紹,於他論中應知。 又基智慧自性亦分五種智慧而介紹。如《自現續》云:"自性智慧具五種,智慧之相應五種。"于彼智慧,有分別內外二源而生智慧;不離自證故攝智慧;自性智慧遍一切故遍智慧;明晰分起智慧風故運轉智慧;內外一切智慧救度故解脫智慧。如是一切不離自性智慧,是自然智慧。 又從初基智慧無明所成身體,此身具有五大種之自性智慧。
ལུས་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་འབྱུང་བ་ལྔའི་དྭངས་མ༔། རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་ལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་གནས༔། དེའི་གསལ་མདངས་འོད་དུ་ཤར་བས་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་ཏེ༔། རྩལ་རྫོགས་ལས༔། ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ༔། སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་གསུམ་བརྩེགས་ཏེ༔། ཞེས་སོ༔། དེ་ཡང་གསུམ་དུ་དབྱེར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ༔། གཞི་མ་རིག་པ་ལས་གྲུབ་ཀྱང་༔། དེ་ངོ་ཤེས་ཙ་ན་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལས་མ་འདས་པ་ནི༔། རང་ཤར་ལས༔། རིག་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཆོས་སྐུ་ཡིན༔། རིག་པ་མ་འགགས་གསལ་བ་ལོངས་སྐུ་ཡིན༔། རིག་པ་ཅིར་ཡང་སྣང་བ་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན༔། ཅེས་སོ༔། དུ་མར་བསྟན་ཀྱང་ལུས་སེམས་དབྱེར་མེད་དེ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། ལུས་ཅན་སེམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར༔། སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་སེམས་ཅན་མེད༔། ཅེས་སོ༔། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལུས་སེམས་ལ་མ་ཚང་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད་དེ༔། འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི༔། ལུས་དང་སེམས་ལ་མ་ཚང་མེད༔། ཅེས་སོ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་དང་འཁྲུལ་མེད་པར་བསྟན་པའོ༔། ༈། དེས་གཞིའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ༔། བར་དུ་མ་ཤེས་པར་འཁྲུལ་ཏེ་ལུས་བླངས༔། དེ་ལ་ཡང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་བཞུགས་པ་བསྟན་ནས༔། ད་འདི་ནས་དེ་ལྟ་བུ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་ཏེ་ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་ལོ༔། དེ་ཡང་བར་དུ་མ་རིག་པས་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ངོ་མ་ཤེས་ཏེ༔། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་འཛིན་པ་སྐྱེས་པས་ལུས་བླངས་ཏེ༔། ཤ་ཁྲག་དངོས་སུ་གྲུབ་ནས་ད་ལྟར་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལུས་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་དང་པོ་གཞིའི་ཡེ་ཤེས་དེ་འཛིན་པར་འདུས་པས༔། འབྱུང་བ་ལྔའི་དངས་མ་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་དེ་ལ་འབྱུང་བ་ལྔ་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྐྱེད་པས་ལུས་ལ་རྩའི་འཁོར་ལོ་བཞི༔། རྩ་ཕྲན་གྲངས་ལས་འདས་པ་སྐྱེད༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 此身具有五大種之自性智慧。因子粒子中安住身與智慧之遊舞,其明凈光芒顯現為光明,故名為三智慧。如《圓滿續》云:"三界一切有情中,內在三智慧安布。"然而三者非分別存在,雖由無明所成,但認識時初中后三者不離智慧。如《自現續》云:"無念智慧是法身,無間明凈是報身,任運顯現是化身。"雖作多種開示,身心無二無別。如《現證續》云:"有情由心遍故,非佛即非有情。"世間出世間一切法于身心無不圓滿。如雲:"世間出世間諸法,于身心無不圓滿。" 如《光明續》云:"初中后三者即是佛之本懷三身五智慧之自性,顯示為迷與不迷。"由此,基智慧自性,于中際無明迷誤而有身體。又顯示身與智慧無一無異而安住。自此,如是身與智慧普遍一切有情而住,即是智慧自在力。又于中際由無明而不認識本來智慧,執著智慧之顯現而有身體,形成血肉實有,現在智慧遍及此身,但主要由最初基智慧所集聚而成,故五大種父母之精血因子粒子,由五大互生而生四根本脈輪,無量細脈。
འབྱུང་བ་ལྔའི་དངས་མ་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་དེ་ལ་འབྱུང་བ་ལྔ་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྐྱེད་པས་ལུས་ལ་རྩའི་འཁོར་ལོ་བཞི༔། རྩ་ཕྲན་གྲངས་ལས་འདས་པ་སྐྱེད༔། རྩའི་གཙོ་བོ་གསུམ་འཁོར་ལོ་བཞིའི་དབུས་སུ་རྩ་མདུད་ཀྱི་ནང་དུ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་མིག་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་འོད་ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་དུ་གསལ་བ་དེ་གནས༔། རྩ་མདུན་དེ་ནི་དར་དཀར་གྱི་སྐུད་པ་འདྲ་བ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཞ»ི«ག་གསང་བའི་རྩ་མདུད་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་གསལ་བའི་ལམ་བྱས་ནས༔། ལྟེ་བར་རྩ་མདུད་དུ་འབྲེལ༔། དེ་ནས་སྙིང་ཁ༔། དེ་ནས་མགྲིན་པ༔། དེ་ནས་ཀླད་པའི་དུང་ཁང་ངོ་༔། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་རྩ་མདུད་དེ་རྣམས་སུ་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་འབྱུང་བ་ལྔའི་དངས་མ་ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་མིག་ལྟ་བུ་གཉིས་གསལ་ཞིང་འདྲིལ་བ་ཡི་གེའི་གཟུགས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་གསལ་ཆ་རྩ་ལས་རྒྱུའོ༔། འཁོར་ལོ་ལྔའི་རྩ་ལམ་ལ་རྒྱུ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་སྙིང་ལ་གནས་སོ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། འབྱུང་བཞི་འདུས་པའི་ཕུང་པོ་ལ༔། ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་ན༔། ཅེས་པ་དང་༔། ཀློང་གསལ་ལས་ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱང་༔། རྩ་ལྔའི་དབུས་ན་དངས་མ་ཡི༔། ཐིག་ལེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཚུལ༔། ལྔར་གནས་ཁྱད་པར་ཙིཏྟའི་ནང་༔། དར་དཀར་རྩ་ཡི་འབྲེལ་ཐག་ལ༔། ཡེ་ཤེས་མིག་གི་ཚུལ་དུ་གནས༔། ཞེས་སོ༔། དེ་ཡང་ཙན་དན་གྱི་སྡོང་པོ་ལ་དྲི་ཡིས་ཁྱད་མེད་དུ་ཁྱབ་ཀྱང་༔། ཁྱད་པར་དུ་རྐང་ལ་དྲི་བཟང་བ་ལྟར་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཡང་ལུས་མགོ་མཇུག་ཏུ་ཁྱབ་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཁོར་ལོ་ལྔའི་རྩ་མདུད་ན་ཕ་མའི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་ལྔའི་དངས་མ་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་དུ་མིག་གི་ཚུལ་དུ་གསལ་བར་གནས༔། དེ་རྩལ་འབྲེལ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་འབྱུང་བའི་དངས་མ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ལ༔། གསལ་བ༔། འདྲིལ་བ༔། སྣུམ་པ༔། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་བྱས་ནས་འོད་དང་ཁ་དོག་གི་གསལ་མདངས་དང་བཅས་པར་བཞུགས་སོ༔། དེ་ཡང་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་ན༔། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཚུལ་དུ་གནས༔། ཉུང་འབྲུའམ་ནི་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 五大種父母之精血因子粒子,由五大互生而生身上四根本脈輪,無量細脈。三主要脈輪位於四輪中心臍中,有因子粒子智慧體性極微小兩目,具五種顏色光明清晰而住。前臍脈如白蓮花蕊極細小,從秘密臍中智慧體性放光明而通往臍下,繼而心間、喉間、頂間腦室。智慧體性依止諸臍脈,父母精血五大種具五色如目顯現,旋繞成字母形態,智慧體性明凈分從脈生起。五輪脈道亦從心間生起為殊勝。如《現證續》云:"四大所集蘊位中,甚深精華心髓在。"《光明續》云:"身遍智慧亦無疑,五根臍中因子位,方便智慧五分明,殊勝心間白蓮莖,智慧目形現其中。" 譬如沉香無分別地遍及木塊,但特別在底部香氣最勝;智慧體性亦遍及身上下,但特別在五輪臍中父母五大種與智慧無二無別,如目形態清晰而住。從此智慧自在力相續,特別在心間中有如芝麻粒大五大種,明凈、旋繞、圓滿,作為智慧依止,具光明色相明凈而安住。又如《光明續》云:"心間輪中身智住,粒子大小如芝麻。"
སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཚུལ་དུ་གནས༔། ཉུང་འབྲུའམ་ནི་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ༔། མ་སྐྱེས་རྫོགས་པའི་ཚུལ་དུ་གནས༔། ཞེས་དང་ཤར་ལས་སོ༔། དེ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས༔། སྤྱི་དང་ཙིཏྟའི་རྩ་ནང་ན༔། མ་བཅོས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་གནས༔། ཞེས་པ་དང་༔། ཀློང་གསལ་ལས་རཏྣ་ཟུར་བརྒྱད་སྙིང་དཀྱིལ་ན༔། ཀུན་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་ནི༔། ས་བོན་ཡི་གེའི་ཚུལ་དུ་གནས༔། ཞེས་སོ༔། དེ་ལྟར་ཙིཏྟ་རིན་པོ་ཆེའི་ནང་ན་ཐིག་ལེ་ཡེ་ཤེས་ས་བོན་གྱི་ཆ་ཙམ་ལས་ངོ་བོ་ཀ་དག་དྲི་མེད་དེའི་ཡོན་ཏན་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་དུ་བཞུགས་པ་ནི་ཐབས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་འཛིན་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་ཏེ་འབྲས་བུ་ནི་གཞིའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་བྱས་པས་འབྲས་བུ་ཡང་ཡེ་ཤེས་སུ་འདའ་རྒྱུ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའོ༔། དེ་ཡང་གཞི་དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་དེ་ལ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་གསུམ་ངོ་སྤྲད་ནས་དེའི་རྩ་ལ་སྐུ་ལྔར་སྣང་བ་དེ་ལ་ཡང་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་གསུམ་ཏེ༔། དེ་ཡང་གཞི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བ་དེ་རྣམ་སྣང་གི་སྐུ༔། དེར་སྣང་གི་འཛིན་པ་མེད་པ་དེ་ལམ༔། རྣམ་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་འདའ་བས་འབྲས་བུའོ༔། གཞི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་རྟོག་པའི་རླུང་གིས་མི་བསྐྱོད་པས་ན་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་སྐུའོ༔། དེར་གསལ་ལ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ལམ༔། དེའི་ངོ་བོར་སངས་རྒྱས་པ་འབྲས་བུའོ༔། དེའི་འགྲེས་སོ༔། ཡང་གཞི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་སྟོང་གསལ་དུ་སྣང་བའི་ཆ་ནས་སྣང་མཐའ་རུ་གསལ་བ་གཞི༔། དེར་འཛིན་མེད་པའི་གོ་ནས་ཉམས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ལམ༔། དེ་ཉིད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བ་གང་འདོད་འབྱུང་བ་འབྲས་བུའོ༔། གཞི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་སྟོང་གསལ་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་དེའི་སྐུར་སྣང་བ་དེ་གཞི༔། དེ་གཞན་ནས་བཙལ་མི་དགོས་ཤིང་དེར་འཛིན་མེད་པ་དེ་ལམ༔། འབྲས་བུ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་སོ༔། ཡང་གཞི་རིག་པའི་རྩལ་དོན་གྲུབ་ཏུ་གསལ་བ་གཞི༔། དེར་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ལམ༔། དེའི་དོན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་གྲུབ་པ་འབྲས་བུའོ༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 身智如理安住,粒子大小如芝麻,無生圓滿之理而住。如是說。又如《現證續》云:"頂腦心間脈內中,本性法身清凈住。"《光明續》云:"心間寶瓔八葉中,普遍智體本體性,種子字母理而住。"是故,心間甚深精華中,因子粒子智慧種子體性,本體清凈無垢,功德身智無二而安住,以方便智慧父母理而住,果則由基智慧之道而成,果亦即智慧,離生死而解脫。 又基實有自性五智慧體性,對此基道果三門分別:其根源顯現為五身,對此亦有基道果三者:基即一切事理顯現智慧為顯現身;對此無執著為道;轉為顯現智慧為果。基智慧無分別風動搖為不動金剛身;對此明凈離執為道;證得本體為果。又基智慧空明顯現為基;從無執解角度修習增上為道;如如意寶任運現起為果。基智慧空明光明顯現為其身;不須他求,對此無執為道;顯現無邊為果。又基智慧自在力現起為基;離垢染執著為道;徹底解脫為果。
དེའི་དོན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་གྲུབ་པ་འབྲས་བུའོ༔། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ལ་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་དུ་སྤྲོ་བར་བྱའོ༔། ཡང་རིགས་ལྔ་དང་སྦྱར་ན་གཞི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་གསལ་སྟོང་དེ་ཉིད་ལ༔། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཤེགས་ཤུལ་ཡིན་པས༔། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས༔། གཞི་གང་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་བར་བརྟན་པས་རྡོ་རྗེའི་རིགས༔། གཞི་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་བས་རཏྣའི་རིགས༔། གཞི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་གོས་པས་པདྨའི་རིགས༔། གཞི་རིག་པ་དེ་ཉིད་མ་རྟོགས་པས་སངས་མི་རྒྱ་བས་ལས་ཀྱི་རིགས༔། འོད་ལྔ་དང་སྦྱར་ན་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་འོད་དཀར་པོ༔། དེ་ལ་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་འོད་སེར་པོ༔། མ་བཙལ་བཞག་པས་དམར་པོ༔། བྱ་རྩལ་རྫོགས་པས་ལྗང་གུ༔། མི་འགྱུར་ཁྱབ་པས་མཐིང་ཁ༔། གདོང་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་དུ་བྱུང་བའོ༔། ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་དུ་བྱུང་བ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དངོས་ཡིན་ནོ༔། ཡུལ་ལྔ་དང་སྦྱར་ན༔། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པ་འདི་ཡི་གསལ་ཆ༔། མིག་གི་ཡུལ་དུ་མ་འགགས་པར་སྣང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ༔། རྣ་བར་སྒྲ་མ་འགགས་པར་ཤར་ཡང་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་གྲགས་སྟོང་གི་ཡུལ༔། སྣ་དང་དྲི༔། ལྕེ་དང་རོ་གང་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་སྟོང་པ༔། དྲི་རོ་སྣང་སྟོང་གི་ཡུལ༔། ལུས་ལ་རེག་བྱ་འཇམ་རྩུབ་གང་སྣང་ཡང་འཛིན་བྱེད་རང་གིས་སྟོང་པས་བདེ་སྡུག་དྲན་སྟོང་གི་ཡུལ༔། ཡིད་ལ་བདེ་སྡུག་གང་བྱུང་ཡང་རང་ཤར་རང་གྲོལ་དུས་མཉམ་གྱི་ཡུལ་ལོ༔། འབྱུང་བ་ལྔ་དང་སྦྱར་ན་རང་གི་སེམས་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་འབྱུང་བ་ནམ་མཁའ༔། དེའི་འོད་གསལ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་གཡོ་བ་རླུང་༔། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་ཤེས་པ་མེ་ལྕེ་དང་འདྲ་བ་མེ༔། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་དེ་ལ་ཡུལ་དུ་འཛིན་པས་ས༔། འཁྲུལ་བའི་གཞི་དེ་ཡང་རྟོགས་ན་ཆོས་ཉིད་དངོས་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླན་དང་ནམ་ཡང་མ་བྲལ་བས་ཆུ༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 徹底解脫為果。如是一切皆分為基道果三者。又配五種族性:基智慧明空體性,為諸佛歸依處,故為如來種族;基不隨境轉移而堅固,為金剛種族;基一切功德自性圓滿現起,為寶種族;基智慧無一切過失,為蓮花種族;未證基智慧不能解脫,為業種族。配五種光明:智慧體性無垢為白光;具足功德為黃光;不求自在為紅光;自在力圓滿為綠光;不變遍滿為青光。從面門放射五色智慧光明,五色即五種智慧體性。配五境:自知智慧顯現,自性無實為顯色分;不斷眼境顯現為智慧境界;耳不斷聲雖起實相空為聲空境界;鼻香、舌味雖現實性空為香味空境界;身觸粗滑雖現自執本空為苦樂空境界;意雖生苦樂自起自解為同時境界。配五大:自心無自性為空界;其明凈種種顯現為風界;智慧自在力如焰為火界;對境執著為地界;錯亂之基體證即法性,與智慧光明永不分離為水界。
འཁྲུལ་བའི་གཞི་དེ་ཡང་རྟོགས་ན་ཆོས་ཉིད་དངོས་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླན་དང་ནམ་ཡང་མ་བྲལ་བས་ཆུ༔། རླུང་ལྔ་ལྟར་ཡང་བྱུང་སྟེ་རིག་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲོད་དང་མ་བྲལ་བས་མེ་དང་མཉམ་པའི་རླུང་༔། རིག་པ་དེ་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྲོག་ཡིན་པས་སྲོག་འཛིན་གྱི་རླུང་༔། རིག་པ་དེས་འབྱུང་བའི་དངས་སྙིགས་འབྱེད་པ་དང་༔། འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་འབྱེད་པས་དངས་སྙིགས་འབྱེད་པའི་རླུང་༔། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་དེས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་༔། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་དེས་འཁོར་བའི་སྲོག་བཅད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སར་སྐྱེལ་བས་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བསྐལ་བ་ལས་ཀྱི་རླུང་དང་འདྲའོ༔། ཡང་རིག་པ་དེ་ཉིད་དངས་མ་ལྔ་ལྟར་ཡང་སྣང་སྟེ་རིག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་འཛིན་པ་སྐྱེས་པས་རིག་པ་ནམ་མཁར་འཛིན་བྱེད་ལས་རླུང་བྱུང་བས་རླུང་གི་དངས་མ༔། རླུང་ལས་དྲོད་བྱུང་བས་མེའི་དངས་མ༔། མེ་ལས་གཟུགས་དངོས་སུ་བྱུང་བས་སའི་དངས་མ༔། དེ་ལ་དྲོད་ཀྱིས་རླངས་པའི་ཚུལ་དུ་ཆུའི་དངས་མ༔། དེ་ལ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་དང་ལུས་བྱུང་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ལས་མ་འདས་སོ༔། ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བའོ༔། དངས་མ་ལྔ་ནི༔། ཀུན་རྫོབ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་དེ༔། འབྱུང་བ་ལྔའི་དངས་མ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་སྟེ་དོན་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་དང་དབྱེར་མེད་པའོ༔། དེ་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ངོ་སྤྲད་པར་བྱའོ༔། འབྱུང་བ་ལྔའི་དངས་མ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་ལ་འཁོར་ལོ་ལྔ་བྱུང་ངོ་༔། འཁོར་ལོ་ལྔ་པོ་དེའི་དབུས་རྩ་མདུད་ལྔའི་ནང་ན་འབྱུང་བ་ལྔའི་དངས་མ་ཕ་མའི་ཐིག་ལེ་ཕྱི་ལྟས་དཀར་བ་མེན་ཤེལ་ལྟ་བུ༔། ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་ཡི་གེའི་གཟུགས་སུ་དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔ་རུ་གནས་པའོ༔། མའི་ཐིག་ལེ་འབྱུང་བ་ལྔའི་དངས་མ་མདོག་བྱི་རུ་ལྟ་བུ་ལ་ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་ལ་ཡི་གེའི་ཚུལ་དུ་གྲུབ་པ༔། ཐབས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་དབྱེར་མེད་འདྲེས་པ་གསལ་བར་གནས་སོ༔། ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་བའི་དྭངས་མ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་དེ་ཉིད་ཁྱབ་པས༔། དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་ཡབ་ཡུམ་ཞི་ཁྲོའི་སྐུ་རུ་གནས་སོ༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 錯亂之基若證悟即是法性實相,永不離開智慧光明故為水界。如同五種風執行:智慧本性不離熱力故如同火風;智慧為有漏無漏生命故為扼納風;智慧能分別清凈與污濁,分別有漏無漏故為分別風;智慧遍一切故為遍行風;智慧斷絕輪迴生命,引至涅槃,故如大悲業風。又智慧顯現如同五種曳氣:智慧空性生執著故如同空界曳氣而生風曳氣;由風生熱故有火曳氣;由火生色故有地曳氣;彼受熱氣故如水曳氣;彼有因子種子及身故不離智慧。所謂五蘊,由因緣和合而生。五種曳氣:世俗因子種子,由五大曳氣和合而生,其義不離智慧。應于智慧本性上作此分別。五大曳氣因子種子上出現五輪。五輪中央,五種臍中有父母種子,外現白色如水晶,具五種顏色文身形如五種丸。母種子五大曳氣青色,具五種顏色文身形。方便智慧無二無別融合明現。一切有情五大曳氣因子種子遍一切身,作忿怒明妃父母尊形。
དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་ཡབ་ཡུམ་ཞི་ཁྲོའི་སྐུ་རུ་གནས་སོ༔། ངོ་བོ་སྐུ་དང་རྣམ་པ་རང་བཞིན་འོད་དང་ཐིག་ལེར་གསལ་བ༔། ཐུགས་རྗེ་སྒྲོན་མར་གནས་པའོ༔། དེ་རང་ངོ་བོ་སྐུ་རུ་གནས་ཏེ་སྙིང་ཁ་ན་ཞི་བ་ཡབ་ཡུམ་འཁོར་ལོ་ལྔ་ན་ཡབ་ཡུམ་དུ་གནས་ཏེ༔། དེའི་རྩལ་གྱིས་དུང་ཁང་འཁོར་ལོ་ན་ཁྲོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་དུ་གནས་ཏེ༔། བསྒོམ་མི་དགོས་གསལ་བཏབ་པས་ཆོག་པའོ༔། སྐུའི་གྲངས་དང་༔། སྐུ་མདོག་དང་ཞལ་ཕྱག་གི་རྣམ་པ་རྣམས་གཞན་དུ་ཤེས་སོ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་སྤྱི་ལ༔། ཆོས་ཉིད་རླུང་གི་ཚུལ་དུ་ཁྱབ༔། ཕྲ་དང་ཡང་དག་འགྱུ་དང་འབྱེད༔། ཙིཏྟའི་ནང་ན་སྐུར་གནས་ཏེ༔། གདངས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས༔། སོ་སོར་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཛིན༔། རྩ་ཡི་ནང་ན་ཐིག་ལེ་སྟེ༔། འཇུག་པའི་ཐེག་ལེ་རྣམ་གསུམ་མོ༔། ཞེས་སོ༔། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས༔། གསང་འདུས་རིན་ཆེན་ཟུར་བརྒྱད་མཛོད༔། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཡབ་ཡུམ་ཚུལ༔། སྲོག་འདུས་རིན་ཆེན་ཟུང་བཞིའི་མཛོད༔། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེར་གནས༔། དོན་འཁྱིལ་བྷནྡྷའི་གཞལ་ཡས་ཁང་༔། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཁྲོ་སྐུར་གནས༔། ཞེས་སོ༔། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལུས་ཀྱི་རྩ་མདུད་ཀྱི་ནང་ན་རྒྱུའི་ཐིག་ལེས་རྟེན་བྱས་ནས་དབྱེར་མེད་དུ་སྐུ་དང་ཐིག་ལེར་གནས་ཤིང་༔། ཁྱད་པར་དུ་སྙིང་ལ་གནས་སོ༔། སྙིང་དང་འཁོར་ལོའི་རྩ་དང་བ་སྤུའི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་ནང་ན་རྒྱུའི་ཐེག་ལེ་འབྱུང་བ་ལྔའི་དྭངས་མ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འོད་དང་ཐིག་ལ»ེར«་གནས་ཏེ༔། དེ་བུམ་སྐུའི་ཚུལ་དུ་གནས་སོ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆ༔། སྟོང་གསལ་འདུས་པ་སྐུ་ཡི་མདངས༔། ཞལ་ཕྱག་རྫོགས་པ་བུམ་སྐུའི་ཚུལ༔། ཅེས་སོ༔། བུམ་པ་ནང་གི་མར་མེ་ལྟར༔། ནང་གསལ་དུ་གནས་སོ༔། དེ་ལྟར་ཅིས་ཞེ་ན༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། ཡེ་ཤེས་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ལས༔། འབྱུང་བཞིའི་དངས་མ་ཡེ་ཤེས་འདྲེས༔། ངར་འཛིན་རྐྱེན་གྱིས་ཤ་ལུས་གྲུབ༔། ཡེ་ཤེས་ཙིཏྟའི་སྙིང་ནང་དུ༔། ཐིག་ལེ་དག་དང་མཉམ་དུ་གནས༔། རྩ་སྒོར་གསལ་ཙམ་མ་ཡིན་པར༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 勇父勇母忿怒尊身住于中央。體性為身,相好為自性光明與種子明現。大悲現為光明。自性身住於心間,安祥父母住於五輪中央,威力現為忿怒父母于臍輪。無需專注修習,明現即可。身量、身色、面手等相應別解。《現證莊嚴論》云:"一切有情身體中,法性風遍滿其中,極細真實動與分,意識中住為身體。語身五相各持性,臍中種子三續部。"《獅子幻雜續》云:"密集寶藏八供養,智慧父母形住持,生命寶藏雙四藏,智慧種子形住持,義莊嚴寶閣中,智慧忿怒身住持。"智慧體性依因種子而不二住于身臍中為身種子。尤其住於心中。心輪臍根毛孔等同數量中,有因續部五大曳氣不二而住為身智慧光明與種子,現為法身相。《現證莊嚴論》云:"體性自在凈分位,空明雙運身光彩,面手圓滿法身相。"如同燈中光明內明現。如是為何?《光明攝頌》云:"由智慧與無明錯亂,四大曳氣與智慧混合,由執著為因而有肉身成就。智慧意識心中間,與凈種子同時住,非僅臍門略現而已。"
ཐིག་ལེ་དག་དང་མཉམ་དུ་གནས༔། རྩ་སྒོར་གསལ་ཙམ་མ་ཡིན་པར༔། ནང་གསལ་ཤ་ཁྲག་རྒྱ་ཡིས་གཏུམས༔། རྩ་ལ་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ༔། རྐྱེན་གྱིས་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ན༔། ལྷག་མེད་དག་ཏུ་མྱ་ངན་འདའ༔། ཞེས་སོ༔། རང་བཞིན་འོད་དང་ཐིག་ལེ་ནི༔། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་འོད་ཀྱིས་ནང་དུ་ཁྱབ་པར་གནས་ཤིང་ཐིག་ལེར་གསལ་ཏེ༔། རྩ་རྣམས་ནང་ན་ཐིག་ལེ་སྐུ་ལྟར་གནས༔། ཡབ་ཡུམ་ཆེ་བ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ༔། ཆུང་བའི་ཚད་ནི་རྟ་རྔར་བཅུར་གཤགས་ཙམ༔། གསལ་བའི་ཚད་ནི་ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ༔། དེ་ཡང་གསལ་འཚེར་གཟི་བརྗིད་ལྡན༔། འགྲོ་དང་འོང་དང་བཅས་པའོ༔། ཞེས་ཏེ༔། འོད་དང་འོད་ཟེར་ཚུལ་དུ་གནས༔། དབྱིངས་དང་རིག་པ་རབ་བརྒྱན་ཏེ༔། ལྷུན་རྫོགས་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོར་གནས༔། ཞེས་སོ༔། ཐུགས་རྗེ་སྒྲོན་མར་གནས་ཏེ༔། ཐུགས་རྗེ་ལས་བྱུང་སྒྲོན་མ་ཉི་ཟེར་བཞིན༔། སྒྲོན་མའི་འོད་ཟེར་གཏིང་ལ་ཐུག་པ་མེད༔། གསལ་བའི་དོན་ནི་ཙིཏྟའི་ནང་དུ་གསལ༔། རང་བཞིན་འོད་ནི་ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་གསལ༔། ཅེས༔། དེ་ཡང་བསྡུ་ན༔། ངོ་བོ་སྐུ་རུ་གནས་ཏེ༔། བུམ་པའི་སྐུ་ལྟ་བུ༔། རང་བཞིན་འོད་དུ་གནས་ཏེ་བུམ་པ་ནང་གི་མར་མེ་བཞིན༔། ཐུགས་རྗེའི་འོད་ཟེར་ཚུལ་དུ་གནས་ཏེ༔། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མདངས་འགག་མེད་དུ་གསལ་ལོ༔། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི༔། ཀླད་པ་དུང་ཁང་ན་ཁྲོ་བོའི་སྐུ་ཉུང་འབྲུ་ཙམ་ལ༔། སྤྱན་ཕུལ་ཐག་ཙམ་དུ་གནས་སོ༔། དེ་ཡང་འོད་ཟེར་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་སོ༔། དེས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གནས་གང་ན་གནས་པ་བསྟན་ནས༔། དེ་ལྟར་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལམ་གང་ནས་བྱུང་བ་ནི༔། འབྱུང་བ་ལྔའི་དངས་མ་འཁོར་ལོ་ལྔའི་རྩ་མདུད་དུ་སྤྱན་གཉིས་རྩ་དར་དཀར་གྱི་སྐུད་པ་ལྟ་བུས་འབྲེལ་ཏེ༔། གསང་གནས་ནས་ལྟེ་བ༔། ལྟེ་བ་ནས་སྙིང་ཁ༔། སྙིང་ཁ་ནས་མགྲིན་པ༔། དེ་ནས་ཀླད་པ་དུང་ཁང་གི་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བའི་རྩ་བཞི་ལས་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་འཆར་བར་བྱེད་པའི་རྩ་གཅིག་ལ༔། རྩེ་མོ་ལྔར་གྱེས་ནས་སྒོ་སོ་སོའི་རྟེན་བྱེད༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 與凈種子同時住,非僅臍門略現,內明肉血遍滿。住于臍中智慧,由於因緣被損壞,故應趣求無上清凈涅槃。自性光明與種子,智慧自性光明內遍而種子明現,諸根內種子如身而住。大父母等同虛空際,小則如馬嘶十寸許,明現如日月輪圓,且有明晰光焰熾盛,往來執行相。以光焰相現,遍照虛空智慧,現為大圓滿種子。大悲現為光明,大悲所出光焰如日光,光焰無有彼岸,明義為意識內現,自性光明空中明現。總之,體性為身如法身,自性為光如燈中火焰,大悲為光焰相,智慧光明無間斷明現。由此所出智慧,腦識髓中忿怒身微小,眼前尺許而住,亦以光焰相現。由此顯示智慧所住之處,如是智慧從何道而來?五大曳氣五輪臍中,猶如兩目白絳結系,從密處至臍,從臍至心間,從心間至咽喉,從彼經四脈旋至腦識髓右,一脈分五支趣五境根。
རྩེ་མོ་ལྔར་གྱེས་ནས་སྒོ་སོ་སོའི་རྟེན་བྱེད༔། དེ་ལ་སྐྱོན་ཡོན་དུ་དབང་པོ་དྭངས་མ་འབྱེད་ཀྱི་རྩ་ཞེས་པ་བ་མེན་གྱི་རྭ་ལྟ་བུའི་ཡལ་ག་གཉིས༔། མིག་གཉིས་ཀྱི་ཨ་འབྲས་ཀྱི་དངས་མ་ལ་བརྟེན་ནས༔། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀ་འབྱེད་པའོ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། ཡེ་ཤེས་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་གནས༔། དར་དཀར་སྐུད་པ་ལྟ་བུ་ཡི༔། རྩ་ཡི་ལམ་ལ་སྣང་བར་བྱེད༔། ཅེས་སོ༔། ལམ་གང་ནས་བྱུང་བ་བསྟན་ནས༔། སྒོ་གང་ལ་འཆར་བ་ནི༔། དཔེར་ན་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་བུམ་པ་ནང་གི་མར་མེ་ལྟ་བུ་དེ༔། བུམ་པའི་མར་མེ་བུམ་པའི་ཁ་ལ་གསལ་བའམ༔། ཉི་མ་ཤར་ནས་བྱུང་བས་འོད་ནུབ་ཏུ་བྱུང་པ་ལྟ་བུར༔། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་ཡོད་པ་དེ་ལམ་རྩ་ལ་ཞུགས་ནས་སྒོ་མིག་ལ་འཆར་ཏེ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་སྒོ་ཉིད་ནི༔། ལུས་བཅུད་དངས་མ་ཀུན་འདུས་པའི༔། ཙཀྵུ་ཞེས་པའི་སྒོ་ལ་འཆར༔། གཉིས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་སྣང་བ་སྟོན༔། ཁྱད་པར་སྐྱོན་ཡོན་དངས་འབྱེད་པའི༔། བ་མེན་རྭ་འདྲ་འཁྱིལ་བ་ལས༔། ཨ་འབྲས་ཞེས་པ་དཀར་ནག་ཕྱེད༔། རིག་ཅིང་གཟུགས་རྣམས་འཛིན་པ་དང་༔། ཤེས་པའི་རང་རྩལ་རྫོགས་པར་སྟོན༔། འདི་ལས་དངོས་སུ་འབྱུང་བ་སྟེ༔། ཞེས་པས་འཁྲུལ་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་འཁོར་འདས་གཉིས་སྣང་བར་བྱེད་དེ༔། བ་མེན་གྱི་རྭ་ལྟ་བུའི་རྩ་བ་ཕྲ་ལ་རྩེ་མོ་ཆེ་བའི་ནང་ཨ་འབྲས་དཀར་ནག་ཕྱེད་མར་གནས་པས༔། དེའི་གནས་ཀྱིས་ཉིན་མོ་འདས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་ལ་ནུབ་མོ་ནག་པོའི་ཆ་ནས་འཁོར་བའི་སྣང་བ་འཆར་རོ༔། དེ་ལྟར་འཆར་སྒོ་དེ་ནས་ནི༔། སྒྲོན་མ་རྣམ་པ་བཞི་འཆར་ཏེ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། དེ་ཡི་འབྱུང་བྱེད་ཅི་ཞེ་ན༔། དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་འབྱུང་བ་ལས༔། སྒྲོན་མ་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་ཏེ༔། ཞེས་པས༔། སྒྲོན་མ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ༔། རྒྱངས་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ནི༔། མིག་ཉིད་དེ༔། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ནི༔། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྨ་བྱའི་མདོངས་ལྟར་འཆར་རོ༔། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མ་ནི༔། དེའི་མདངས་ལས་ཡི་གེ་ན་རོ་ལྟ་བུ་འཆར་རོ༔། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ནི༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 分五支趣五境根。於此有過失功德分別五大曳氣之脈,猶如兩根蚌繩,依靠兩目白睛曳氣而分別有無二邊。《光明攝頌》云:"智慧住心輪中,白絳縛系之脈,現於脈道之路。"已顯示從何道而來,現於何門?譬如智慧如燈中火焰,燈焰現於燈口,如日出后光至西方。智慧住心輪中,經脈現於眼門。《現證莊嚴論》云:"智慧現門實有,聚集諸肉體曳氣,所謂眼門而現,二者執持能顯現。過失功德分別脈,猶如蚌繩之旋繞,所謂白黑二分半,能取諸色及自性,圓滿能顯示知覺。"由此直接顯現,即顯現迷亂與智慧之相,有無二邊之相。猶如細蚌繩而大頭端,白黑二分半而住,由其所住白分晝現智慧之相,黑分夜現有漏之相。如是從此現門,顯現四種光明。《現證莊嚴論》云:"彼之所生為何?由勝義法性所生,名為四種光明。"四光明者:遠行水光明即眼睛,空性種子光明依之而現如孔雀頸色,虛空自性清凈光明,其光焰現如字母那羅,自然智慧光明則
ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ནི༔། དེའི་ཤེས་པའི་རྩལ་དུ་མར་འཆར་རོ༔། སྤྱི་བོ་ནས་རྟོག་མེད་ཀྱི་སྐུ་འཆར་རོ༔། རྒྱུད་ལས༔། རྒྱངས་ཞགས་ལས་ནི་གཟུགས་བསྡུས་ཏེ༔། རླུང་གིས་བསྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད༔། འོད་དང་འགྲོ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱིས༔། ཡེ་ཤེས་དག་ནི་སྡུད་པར་བྱེད༔། ཐིག་ལེ་སྟོང་པས་ལས་ཀུན་བྱེད༔། འདས་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་བཟུང་ནས༔། རླུང་གིས་བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་བསྐྱེད༔། སྒྱུར་ཅིང་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་སྟོན༔། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་སྒྲོན་མ་ཡིས༔། ཆོས་ཀུན་མཉམ་པ་རོ་གཅིག་ཏུ༔། བསྡུས་ཏེ་རང་སྣང་འཛིན་པར་བྱེད༔། འདིས་ནི་བག་ཆགས་འབྲེལ་རྒྱུན་གཅོད༔། དབྱིངས་ཀྱི་དངས་མ་སྡུད་པ་དང་༔། རིག་པའི་སྐུ་རྣམས་འཛིན་པ་དང་༔། གནད་གསུམ་བཅུད་དུ་སྨིན་པ་སྟེ༔། འཁོར་བ་ཉིད་ནི་སྤོང་བར་བྱེད༔། དེ་ལྟར་མིག་ལ་སྒྲོན་ཤར་བས༔། སངས་རྒྱས་དགོངས་པའི་གནད་བསྡུས་པས༔། རང་སྣང་ཡུལ་རྣམས་འཛིན་པའོ༔། ཞེས་སོ༔། སྒྲོན་མའི་མཚན་ཉིད་རྒྱུད་ལས་མང་དུ་བཤད་ཀྱང་༔། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་དབབ་ཏུ་བཏུབ་པས་ན་སྒྲོན་མ་བཞི་ཞེས་བྱའོ༔། དེས་སྒོ་གང་ལ་འཆར་བ་བསྟན་པའོ༔། ༈། ད་སྒོ་ལ་སྣང་བའི་རིག་པ་དེ༔། ཡུལ་གར་གསལ་བ་ནི༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། རྐྱེན་བྲལ་གསུམ་ལ་གསལ་བར་འགྱུར༔། ཞེས་པས༔། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་འོད་དེ་ནམ་མཁའ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བ༔། དབང་པོ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བ༔། གནས་རྐྱེན་དང་བྲལ་བ་གསུམ་ལ་འཆར་རོ༔། དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས༔། ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི༔། ནམ་མཁའ་སྔོ་སངས་དྲི་མེད་པ༔། འོད་དང་ཁ་དོག་དབྱིངས་ཉིད་དང་༔། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་རང་སྣང་སྟོན༔། དག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ལ༔། ཐིག་ལེ་སྐུ་དང་འཁྲུལ་སྣང་དག༔། རང་བཞིན་ཉིད་དང་ངོ་བོ་ཉིད༔། གཉིས་མེད་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་སྣང་༔། འདི་དུས་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི༔། བྱ་བྲལ་ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་ནོ༔། ཞེས་པས༔། ཡུལ་ནི་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ༔། རིག་པ་སྟོང་པར་འཆར་བའི་གཞི་ཡིན་ནོ༔། ཇི་ལྟར་འཆར་ན༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། དབྱིངས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་དུ་སྟེ༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 自然智慧光明,其知覺能力顯現多種:從頂門現無分別身。經云:"由遠行水聚色,風生風長養,光明執行增盛衰,能攝凈智慧。空性種子能作事,由過去業風持,風生光焰色彩,運轉顯智慧相。自然智慧光明,一味攝一切法,執持自現之相。由此斷除習氣相續,能攝虛空曳氣,能持智慧諸身,成熟三要義,便能捨離輪迴。"如是光明現眼門,攝佛密意要義,即執持自現境界。雖然經典廣說光明相,但由現證法性之相即得確立,故名四光明。已顯示現於何門。 現於門之知覺,現於何境界?《光明攝頌》云:"當現於三無緣。"智慧自性光明,現於離虛空緣、離根緣、離處緣三者。經云:"現境界相者:青空無塵垢,光色虛空性,顯現五智自性。清凈虛空光明,身種子迷亂清凈,自性實體無二,無有和合離散相。此是盡時法性,猶如虛空無為。"境界即空性為知覺現空性之基。如何現起?《現證莊嚴論》云:"虛空內外而住,
ཐལ་འགྱུར་ལས༔། དབྱིངས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་དུ་སྟེ༔། ཕྱི་ནི་སྤྲིན་བྲལ་མཁའ་ལ་འཛིན༔། ནང་གི་སྒྲོན་མ་ལམ་དུའོ༔། ཞེས་པ་དང་༔། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས༔། མིག་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་བརྟག༔། འོད་ནི་ཕྲ་ལ་གྲིམས་པ་འབྱུང་༔། ཞེས་སོ༔། ལུང་ལས༔། དོན་འདི་གང་ཡིན་ནམ་མཁའ་དག་ལ་བརྟག་པར་གྱིས༔། ཞེས་སོ༔། དངོས་སུ་གསལ་བ་ནི༔། དབྱིངས་རིག་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་སྟོང་གསལ་གཉིས་མེད༔། ཡུལ་སེམས་གཉིས་མེད༔། མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ནི༔། རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་༔། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མ་གཉིས་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གསལ༔། ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་སྒོ་རིག་པ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་སྣང་བས་ན༔། མངོན་སུམ་པ་ཞེས་བྱའོ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གནད༔། མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པ་དང་༔། ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པ་དང་༔། རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བར་འགྱུར༔། ཞེས་པ་དང་༔། དངོས་སུ་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ལུ་གུ་རྒྱུད༔། ཡེ་ནས་གཞི་ལ་གནས་མོད་ཀྱང་༔། བར་དུ་རྐྱེན་མེད་རྐྱེན་གྱིས་བསལ༔། ཅེས་པས༔། གཞི་ལ་གནས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བར་མ་ནུས་པས༔། རྐྱེན་དང་བྲལ་བའི་ཡུལ་དེ་ལ༔། རྐྱེན་གྱིས་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི༔། ཡང་དེ་ཉིད་ལས༔། སངས་རྒྱས་མཁའ་འགྲོའི་ཞིང་ཁམས་སུ༔། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་མེ་ལོང་ལ༔། རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོ་དཀྱིལ་འཁོར་སྒོ་ཡང་ཕྱེ༔། སྒོ་ལ་ལས་ཀྱི་ཌཱཀྐི་བྱོན༔། པདྨ་ཌཱཀྐིས་ཆོས་ཉིད་མངོན་དུ་བསྟན༔། ཅེས་སོ༔། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་རིག་པ་དེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མ་ཡིན་ཏེ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལུ་གུ་རྒྱུད༔། འདས་དང་མ་འོངས་ད་ལྟར་ལ༔། སུས་ཀྱང་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ༔། དེས་ན་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད༔། ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི༔། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་དག་པས༔། མ་འཁྲུལ་པ་ཡི་སངས་རྒྱས་སོ༔། མངོན་སུམ་བརྟན་པའི་སྐལ་ལྡན་ལ༔། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པས༔། སྲིད་གསུམ་གདར་ཤ་ཆོད་པ་འོ༔། གསུང་༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 《現證莊嚴論》云:"虛空內外而住,外持青空無雲,內光明為道路。"《無文字論》云:"當觀眼為虛空界,光明極微而生起。"論典云:"當觀此義于清凈虛空。"直接現見者:虛空與知覺無合無散,空明無二,境智無二。離有無邊之見,知覺金剛如如,與清凈虛空光明,無合無散,現於眼根直接現前,非由智慧分析,境門知覺三者無合無散而現,故名直接現前。《現證莊嚴論》云:"直接現證法性要義:僅見即知,僅知即證,僅證即解脫。"應直接現見者:《光明攝頌》云:"知覺如如本基地,從本安住雖無間,中間無緣由緣現。"雖安住本基而未能直接現見,于離諸緣之境界,應由緣而現前。復云:"佛剎天女凈土,金剛天女燈焰,寶天女開曼茶羅門,門現業達枳尼,蓮華達枳尼顯現法性。"如是所顯知覺非是有為,《現證莊明論》云:"知覺如如體性,過去未來現在,誰亦無所造作,是故無為法性,如如本性離分別,無錯諸佛正等覺。有緣直見之有情,三界輪迴無名,三有繫縛已斷。"
སྲིད་གསུམ་གདར་ཤ་ཆོད་པ་འོ༔། གསུང་༔། དེ་ལྟར་དབྱིངས་དང་རིག་པ་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ལ༔། བལྟ་བས་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ༔། དེའི་ངང་ལ་གནས་པས་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ༔། བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ༔། འབྲས་བུ་ནམ་མཁའ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ༔། ཕྱིའི་དབྱིངས་ཡུལ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ནང་གི་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་འོད་དང་ཐིག་ལེར་གསལ་བར་འཆར་རོ༔། དེས་ཡུལ་གང་ལ་གསལ་བ་བསྟན་པའོ༔། ༈། ད་ཉམས་སུ་ཇི་ལྟར་བླང་བ་ནི༔། ལས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུས༔། འཁོར་བ་ལས་བློ་ལྡོག་ཅིང་༔། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ༔། མདོར་ན་སློབ་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ལ༔། སྡོམ་པར་གནས་པར་བྱས་ནས་བླ་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་གཅིག་གིས༔། དབང་གིས་སྨིན་པར་བྱས་ནས་འདི་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། མཚན་ཉིད་ལྡན་པའི་སློབ་མ་ལ༔། མཚན་ཉིད་ལྡན་པའི་བླ་མ་ཡིས༔། དབང་གིས་སྨིན་པར་བྱས་ནས་སུ༔། དབེན་པའི་གནས་སུ་བྱ་བ་བཏང་༔། རྐྱེན་བྲལ་བཞི་ཡི་ཡུལ་ལ་ནི༔། མི་འགུལ་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་༔། ཞེས་པས༔། དབང་དང་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱས་ནས༔། དབེན་པའི་གནས་དངས་ཤིང་མཐོ་བར༔། དགེ་སྡིག་གང་གི་ཡང་རྐྱེན་དང་བྲལ་བའི་སར༔། ནམ་མཁའ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་གདན་ལ་ལུས་སྐྱིལ་ཀྲུང་བྱས་ལ་རྣམ་སྣང་གི་ཆོས་བདུན་དང་ལྡན་པས་སྟེང་རླུང་བསྡམ༔། འོག་རླུང་བསྐུམ་སྟེ་སྒྲོན་མ་གཉིས་བརྩེགས་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་མེ་ལོང་ལ་བལྟས་པས༔། སྟོང་པ་དམིགས་མེད་སྐྱེ་འགགས་དང་བྲལ་བ༔། གསལ་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ལུ་གུ་རྒྱུད་གསལ་བར་འཆར་རོ༔། དེ་ཡང་གཞི་ཡི་ནས་སྟོང་པས་སྐྱེ་བ་མེད༔། མ་འགགས་འོད་དུ་གསལ་པས་འགགས་པ་མེད༔། དེ་ལ་རིག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་རྟ་རྔ་ལ་མདུད་པ་སྒྲིལ་བ་འདྲ་བ༔། བར་བར་ན་ཐིག་ལེ་ཡུང་འབྲུ་ཙམ་གསལ་བ༔། དེ་ཡང་འོད་ལྔའི་དབུས་ན་ཐིག་ལེ་དེ་དག་རྐྱང་པ་དང་གཉིས་འབྲེལ་དང་༔། གསུམ་འབྲེལ་ལ་སོགས་པར་འཆར་རོ༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 三有繫縛已斷。佛言:如是虛空與知覺無合無散,觀之名為觀,住于當中名為修,離於作為名為行,果為虛空圓滿之果。外虛空境界清凈,內虛空以智慧光明種子現前。已顯示現於何境界。 現如何領受?具有善業之人,遠離輪迴,欣賞大乘法,總之具德學人,受近圓具德上師之灌頂,使身心成熟,然後教授。《光明攝頌》云:"具德上師為具德學人,以灌頂使身心成熟,遣往靜處修習。于離四緣境界,以三不動而領受。"先以灌頂加持使身心成熟,往高空清凈處,離一切善惡因緣之所在,于離虛空緣之時,結跏趺坐于安樂墊,具七正法運氣上行下行,凝視金剛天女燈焰,現前無所取著、無生滅、清凈法界如如本性。從本來即空無生,未曾斷滅現為光明,其知覺本性名金剛如如,猶如馬鈴聲響亮,間現粗細種子,五光中現單雙三種等種子。
དེ་ཡང་འོད་ལྔའི་དབུས་ན་ཐིག་ལེ་དེ་དག་རྐྱང་པ་དང་གཉིས་འབྲེལ་དང་༔། གསུམ་འབྲེལ་ལ་སོགས་པར་འཆར་རོ༔། དེ་ནི་རང་གི་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐིག་ལེ་ཉག་«གཅིག«་ཅེས་བྱའོ༔། སངས་རྒྱས་དང་དངོས་སུ་ཞལ་མཇལ་བ་ཞེས་བྱའོ༔། མཁའ་འགྲོ་ལྔ་ཞལ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ༔། དེ་ཡང་འོད་མཐིང་ཁ་མཐོང་བས་སངས་རྒྱས་ཌཱཀྐིའི་ཞལ་མཐོང་༔། ཉོན་མོངས་པ་གཏི་མུག་དག༔། འོད་དཀར་པོ་མཐོང་བས་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་ཞལ་མཐོང་ཞེ་སྡང་དག༔། འོད་སེར་པོ་མཐོང་བས་རཏྣ་ཌཱཀྐིའི་ཞལ་མཐོང་ང་རྒྱལ་དག༔། འོད་དམར་པོ་མཐོང་བས་པདྨ་ཌཱཀྐིའི་ཞལ་མཐོང་འདོད་ཆགས་དག༔། འོད་ལྗང་གུ་མཐོང་བས་ལས་ཀྱི་ཌཱཀྐིའི་ཞལ་མཐོང་ཕྲག་དོག་དག་པའོ༔། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ༔། ལས་དང་སྡིག་སྒྲིབ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ༔། འཁོར་བ་དང་རྒྱབ་གྱེས་པའོ༔། དུག་ལྔ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བའོ༔། ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་གནས་སུ་དག་པའོ༔། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་སྣང་བ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ༔། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་མ་དང་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབང་དུས་གཅིག་ཏུ་བསྐུར་བ་ཞེས་བྱའོ༔། རིག་པའི་རྩལ་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ༔། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞལ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ༔། བྱིན་རླབས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་༔། ༈། དེ་ལས་ཉམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་ནི༔། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་འོད་མཐིང་ཁ་ཡི་གེ་ན་རོ་ལྟ་བུའམ༔། འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུར་འཆར་ཏེ༔། དེ་ལ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དེ་རེ་ལྡེ་ཙམ་ཐིག་ལེ་སྲན་མ་ཙམ་དུ་འགྲོ༔། དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་༔། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཇུག་པའོ༔། དེ་ཡང་འཕེལ་ཏེ་འོད་རང་གི་ཐོ་ཕྱི་ཙམ་མམ་མདུན་ཙམ་དུ་འཆར་ཏེ༔། ཉིན་མཚན་མེད་པར་སྣང་བའོ༔། ཐིག་ལེ་མེ་ལོང་ཙམ་དུ་འགྲོ་ཞིང་འོད་ཁ་དོག་ལྔའི་གྱེན་འགྲེང་དང་༔། རྩིབས་ཤར་དང་༔། མདུང་རྩེ་དང་༔། པདྨ་དང་མཆོད་རྟེན་འདྲ་བ༔། རྡོ་རྗེ༔། ཙཀྲ༔། རལ་གྲི༔། མུ་ཏིག༔། དྲ་བ༔། དྲྭ་ཕྱེད༔། འོད་ཀྱི་དུམ་བུ༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 五光中間現單雙三種等種子。此乃自己知覺本性法身種子,名一點。謂見佛真身。謂見五尊。見青光即見佛達枳尼尊,凈除愚癡。見白光即見金剛天女尊,凈除嗔恚。見黃光即見寶天女尊,凈除我慢。見紅光即見蓮華天女尊,凈除貪慾。見綠光即見業達枳尼尊,凈除嫉妒。謂見智慧顯現。謂業障盡。謂背離輪迴。謂五毒現為智慧。謂煩惱未舍而自凈。謂現證法性。謂一時獲佛菩薩上師本尊天女等一切灌頂。謂得知覺自在。謂見一切佛菩薩真身。亦獲加持。 其後修習增上:清凈虛空光明種子,如青色字母那若或青顏色現前,修時五光現如豆粒細種子。此時對一切有情生大悲心,身語意三業一無所作。繼而光明現如手臂長短或前方,晝夜無別現前。種子如燈焰大小,五色光明相續涌現,光芒錐形,蓮花塔形,金剛鉤黎拂子寶珠繩索鉤鏢,光明垂云等相。
དྲ་བ༔། དྲྭ་ཕྱེད༔། འོད་ཀྱི་དུམ་བུ༔། དར་གྱི་སྣམ་བུ༔། རིན་ཆེན་མིག་ཚགས༔། མིག་མངས༔། ཉ་མིག༔། ཟ་འོག་གུར་ཁྱིམ༔། ཡེ་ཤེས་མཁར་ཐབས༔། ཉི་ཟླ་གཟའ་བྲལ༔། པདྨ་སྟོང་ལྡན༔། དྲྭ་བ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་གྲངས་མེད་པ་འཆར་རོ༔། རིག་པ་ཕུག་རོན་འཕུར་བ་ཙམ་མོ༔། དེའི་ཚེ་ལུས་ཡང་ལ་འབུ་སྲིན་སྲོག་ཆགས་སྲོ་ཤིག་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་༔། ད་དུང་ཉམས་སུ་བླངས་པས་འོད་ཡུལ་གྲུ་ཙམ་ཐིག་ལེ་ཁམ་ཕོར་ཙམ༔། འཁར་གཞོང་ངམ་བསེ་ཕུབ་ཙམ་དུ་ཐིག་ལེ་མཐར་ཕྱིན་པའོ༔། རིག་པ་ཤ་ར་ན་སྤང་དུ་རྒྱུག་པ་ཙམ»༔། «ལུས་ལ་གཉེར་མ་མེད༔། ཟས་སྐོམ་ཡིད་ལ་མེད༔། རང་སྣང་ལ་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་བར་སྣང་ལ་འགྲོ་བ་སྙམ་པ༔། མི་དང་འཕྲད་སྙིང་མི་འདོད༔། འཁྲུལ་པའི་གཏམ་མེད་ལྐུགས་པ་ལྟར་འགྲོ༔། དེ་ལ་ཡང་བསྒོམས་པས་འོད་ཡུལ་ཁམས་ཙམ་ཐིག་ལེ་ཡུལ་ཁམས་ཙམ་གང་བ་ལ་རེ་རེ་ལ་འོད་ལྔའི་མུ་ཁྱུད་དང་བཅས་པའི་ནང་ན་ལྷ་ཕོའི་སྐུ་རྐྱང་པར་འཆར༔། དེ་ལས་ཀྱང་ཉམས་སུ་བླངས་པས་དཔའ་བོ་རེ་ལ་ཡུམ་རེ་འཆར༔། དེའི་དབུས་སུ་བེམས་པོ་མི་སྣང་༔། རིག་པ་བུང་བ་ཙམ་དུ་འགྲོ༔། དེ་དུས་རང་ལ་རང་དགོད་བྲོ༔། སྔར་མེད་པའི་ཆོས་ཤེས་པ་དང་ཅི་སྨྲས་ཆོས་སུ་འོང་བ་བླ་མ་ལ་གདུང་བ་སྐྱེ་བ༔། དགྲ་གཉེན་ཡིད་ལ་མི་ཡོང་ངོ་༔། དེ་ཡང་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ཉམས་ཚད་ལ་ཕེབས༔། འོད་སྟོང་གསུམ་གང་དུ་བལྟས་པས་ཁྱབ༔། ཐིག་ལེ་རེ་རེའི་ནང་དུ་མཁའ་འགྲོའི་སྐུ་ལྔ་ལྔ་འཆར་རོ༔། དེ་ནས་ཌཱཀྐི་སྡེ་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པར་འཆར་རོ༔། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན༔། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ད་ལྟ་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་གནས་པས་ཕྱི་ཤ་ཁྲག་གིས་གཏུམས་པས་ས་བོན་ཙམ་ལས་གསལ་བར་མ་ནུས་པ་ལ་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་ཉམས་སུ་བླངས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་དང་སྐུ་རྫོགས་པར་འཆར་རོ༔། དེའི་དུས་སུ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་སྐུ་འཆར་རོ༔། ཉིན་ནུབ་མེད་པར་གསལ་བར་འཆར་རོ༔། འདིའི་དུས་སུ་རང་གི་ལུས་གདོས་བཅས་རང་སར་ཟད་དེ་མི་སྣང་བར༔། སྐབས་སུ་ལག་སོར་འོད་དུ་སྣང་བའི་དུས་སུ་སྣང་བ་ཚད་ལ་ཕེབས༔།
以下是對這一段藏文的完整漢語直譯: 繩索鉤鏢,光明垂云,幡簾,寶眼,魚眼,天宮,智慧宮殿,無日月星宿,千葉蓮花,鉤鏢等無量顯現。知覺如彈指頃刻。此時身上不現蛆蟲昆蟲等。繼修時光明如一拳,種子如拳頭大小,或如掌心,種子究竟。知覺如箭流星飛逝。身無疲勞,不思食慾,專注自現,視他現為分心。不願見人,無談妄語,如醉人行走。復修時,光明如一境界,種子亦如是,每一種子中現青黃赤白綠五色光明,其中獨現男尊形像。再修,每尊旁現女伴,中間不現醜陋形象,知覺如煙消散。此時對自身生信心,瞭解前所未知之法,一切所說皆為法義,生起敬師之心,不生貪嗔。繼修達究竟境界,無論觀何方空性,每一種子中現五尊天女。次第現前五部尊眾圓滿曼荼羅。何以如此?由知覺智慧曼荼羅,今在心間,被肉血所覆,僅現種子,經上師指引,方能顯現圓滿身曼荼羅。屆時亦現如如本性身,晝夜無間現前。此際自身形相完全消失,偶現手印光明,證得究竟境界。
སྐབས་སུ་ལག་སོར་འོད་དུ་སྣང་བའི་དུས་སུ་སྣང་བ་ཚད་ལ་ཕེབས༔། ཉམས་ཀྱི་འཕེལ་ཟད་དེ་ཆོས་ཉིད་ཚད་ལ་ཕེབས་པ་ཡིན་ནོ༔། ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ནི་འོད་ཀྱི་ནང་ན་ལགས་སོར་ཀྲབ་ཙམ་ལས་མི་སྣང་སྟེ་འཁོར་འདས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བྲལ༔། སྣང་བ་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ༔། རིག་པ་དེ་ཐོག་མ་ནས་ཆེར་སོང་བ་ཡང་མེད༔། ཆུང་དུ་སོང་བ་ཡང་མེད་དོ༔། དེའི་ཚེ་འབྱུང་བའི་དགྲས་མི་ཚུགས་དྲན་པ་ཝལ་པོ་རྗེས་མེད་དུ་འགྲོ༔། ཉི་ཟླའི་སྣང་བ་མེད་འཁྲུལ་སྣང་ནུབ་ཕ་ནི་རིག་པ་འབྱོངས་པའི་ཚད་དོ༔། དེ་ལ་འབྲལ་མི་སྲིད་དེ༔། སྣང་བར་རང་ཡུལ་དུ་གྲོལ་ནས་འདི་ལྟར་ཡིན་མ་གྲུབ་པ་ནི་ཆོས་སྐུ་རང་དག༔། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟད་སར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱའོ༔། རང་གི་རིག་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཆེ་ཆུང་གང་དུ་ཡང་མ་སོང་༔། བཟང་ངན་གང་གི་ཡང་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ༔། ཐུགས་རྗེའི་ཆ་ལ་གསལ་བ་ཙམ་དུ་གནས་པའོ༔། དེའི་ཚེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་འཆར་རོ༔། བསམ་པ་རང་ཡལ་ཏེ་ཕུང་པོའི་ཟག་པ་ཕྱིར་མི་འདོར་བར་སངས་རྒྱས་སོ༔། དེ་ལྟར་སྣང་བ་བཞི་མཐོང་བས་རྟགས་བཅུ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་འཆར་རོ༔། དེས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་བསྟན་ནས༔། ༈། ད་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི༔། ཐོབ་ཏུ་མེད་པའི་འབྲས་བུ༔། རྒྱ་རུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས༔། འདའ་རུ་མེད་པའི་མྱང་འདས་ལ་སོགས་པའི་མིང་དུ་བཏགས་ནས་བཤད་ན༔། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གཉིས་སོ༔། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་ཐོག་མར་མ་རིག་པས་བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པས་ན༔། འབྱུང་བ་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐིམ་སྟེ་ལྷག་མ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པའོ༔། མངོན་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པ་ནི༔། འོད་དང་༔། སྐུ་དང་༔། སྒྲ་དང་༔། གདུང་དང་༔། ས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའོ༔། དེས་ན་སངས་རྒྱ་རུ་མེད་པའི་ངང་དུ་སངས་རྒྱས་ནས་ཐུགས་རྗེའི་ཆ་ཙམ་དུ་གཞན་དོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ་༔། དེས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཚུལ་བསྟན་པའོ༔། ༈།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 偶現手印光明,證得究竟境界。修習增上達法性究竟境界。法性究竟之境,光中僅現微小手印,超離生滅之分別。一切顯現本無實體,知覺自始無大無小,不增不減。此時外在諸魔不能干擾,念頭自然無餘而止,無日月光明,顛倒現象消殞,乃知覺現前之境界。不能離開,獲解脫于自現之境,此不可成立即是自性法身。一切法盡所至處,謂之法身本自清凈。自知覺之體,無大小高下,無善惡分別,無所成立,唯現作大悲之相。此時出現神通,心無分別,不捨有漏,即成佛道。如是見四種現象,自然現十二相應。如是說明修習之理, 現說證得果位之理:無所得之果位,無廣大之佛,無出離之涅槃等,假立名說。有二種佛:一者圓滿正等佛,二者圓滿顯現佛。圓滿正等佛者,先由無明所生諸有,由智慧所生,諸有還入智慧,無餘而成佛道。圓滿顯現佛者,出現光明、身相、語聲、加持及地動等相。是故無有成佛之過程,唯成佛后,以大悲心利他無量。以此說明證得果位之理。
དེས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཚུལ་བསྟན་པའོ༔། ༈། ད་རྐྱེན་གྱིས་བར་ཆད་ཀྱང་འདི་ཉིད་མཐོང་བས་ཆོག་པ་ནི༔། རིག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་བླ་མ་དམ་པའི་གདམས་ངག་ཡོད་པ་དེ༔། རྐྱེན་གྱིས་བར་ཆད་དམ་ཚེའི་དུས་བྱས་ན་འདི་ནི་སྐད་ཅིག་གིས་རིག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་བའི་གནད་ཀྱིས༔། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡེ་ཤེས་རང་ལ་གནས་པ་ངོ་ཤེས་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོར་འཇའ་དང་འོད་ཀྱི་སྣང་བར་ཤར་ཙམ་ན༔། རང་གི་ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ངོ་ཤེས་པས་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་མི་དང་འཕྲད་པ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སངས་རྒྱའོ༔། དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད༔། ཅེས་པ་ཡང་དེ་ལ་བྱའོ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་བར་དོར་འཆར༔། དེ་ཉིད་ངོ་ཤེས་ཟུག་རྔུ་བྲལ༔། རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད༔། མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པ་དང་༔། ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བར་འགྱུར༔། ཅེས་སོ༔། རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་མཐོང་བའི་གང་ཟག་དེ་ནི༔། ངན་སོང་དུ་རྡོག་པས་ཕུལ་ཡང་མི་འགྲོའོ༔། དེས་ན་འདི་ཉིད་མཐོང་བས་ཆོག་པའོ༔། དེས་འདི་དང་འཕྲད་པས་ཆོག་པར་བསྟན་པའོ༔། ༈། ད་ཡིད་ཆེས་པ་བརྒྱུད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི༔། ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕོ་བྲང་དུ༔། ཆོས་སྐུ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ལས༔། དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞལ་ཕྱག་གི་རྣམ་པར་བཞེངས་པ་དེས་ལོངས་སྐུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྫོགས་པ་དྲུག་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་བཤད༔། དེས་སྤྲུལ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་འོག་མིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོས་བཤད༔། དེས་སློབ་དཔོན་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་ལ་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་མེ་རི་འབར་བར་ཚིག་ཙམ་དུ་བཤད༔། དེས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཤྲཱི་སིང་ཧ་ལ་གསུངས༔། ཤྲཱི་སིང་ཧ་དེས་ཨོ་རྒྱན་པདྨ་བདག་ལ་གསུངས༔། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཀློང་གསལ་ཉི་མའི་རྒྱུད་བཅུ་བདུན་རྒྱུད་དང་བཅས་པ་གསུངས༔། ཨོ་རྒྱན་པདྨ་བདག་གིས་སུ༔། གཡའ་རི་གོང་གི་བྲག་ཕུག་ཏུ༔། འདི་ཉིད་བསྒོམས་པས་ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་ཡལ༔། ཟག་མེད་སྒྱུ་མའི་སྐུ་འདི་ལ༔། སྣང་ལ་མ་གྲུབ་སྐྱེ་འཆི་བྲལ༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 以此說明證得果位之理。現說即使有暫時障礙,但見此自性亦可解脫:對於親見當下知覺顯現之有情,若有上師開示,縱遇暫時障礙或臨終,由當下親見知覺顯現之要點,認清自性智慧本自內在,僅見中陰相或光明相時,即認知自知覺智慧顯現之體性,如舊識重逢,頃刻即得解脫。這亦如"一剎那間分兩途"之說。《光明經》云:"現五光明中陰相,認知此性無疑惑,見知覺如如本性身,僅見即解脫,僅解即解脫。"見此知覺如如本性身者,縱被逐入惡趣,亦不會墮落。因此僅見此性即可解脫。以此說明僅見此性即可解脫。 現說傳承信心之歷史:從法界自性清凈剎土,不曾成就之法身,具相善逝以身語意建立,開示具六十種相好莊嚴之化身,對持明金剛陀羅尼。彼復以自性身開示于下部空行母。下部空行母以簡略言教於大羅剎林中大幻師喜金剛手。喜金剛手復傳予大論師理珊。理珊傳予怙主蓮花生大士。怙主蓮花生大士宣說《現解脫經》及十七續部經典。怙主蓮花生於揚欽仁里山洞修此法要,捨棄有漏蘊身,得證無漏虛幻法身,本來不住生死,不住涅槃。
ཟག་མེད་སྒྱུ་མའི་སྐུ་འདི་ལ༔། སྣང་ལ་མ་གྲུབ་སྐྱེ་འཆི་བྲལ༔། ཚེ་ཡི་རིག་འཛིན་འདི་ཡིས་ཐོབ༔། འདི་ཉིད་གང་ཟག་སྤྲོས་མེད་ཀྱི༔། བློ་ཅན་མྱ་ངན་འདའ་དོན་དུ༔། གཡའ་རི་གོང་དུ་ཡེ་གེར་བཏབ༔། རྒྱུད་དང་གདམས་པ་ཀུན་ཁྱེར་ཏེ༔། འགྲོ་བའི་དོན་དུ་བོད་དུ་མཆིས༔། མངའ་བདག་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ༔། སྐལ་ལྡན་ལས་འབྲེལ་མང་ལགས་ཀྱང་༔། འདི་ཉིད་བཤད་པའི་དུས་མ་བབ༔། སློབ་དཔོན་བི་མ་མི་ཏྲ་འབྱོན་དགོངས་ནས༔། ཚིག་ཙམ་རླུང་ཕྱོགས་དག་ཏུ་ཡང་༔། འདི་ཉིད་བདག་གིས་བཤད་པ་མེད༔། ཕྱི་རབས་སྐལ་ལྡན་དོན་དུ་ནི༔། དང་ལུང་ཕུ་ཡི་བྲག་ལ་སྦེད༔། ལྡང་ལྷས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འདི་སྲུངས༔། གསལ་རྗེ་གངས་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་ན༔། ལྕགས་སྒྲོམ་འབར་བ་ལྟ་བུའི་ཡུལ༔། འབྲོང་ཕོ་ཉལ་བ་ལྟ་བུའི་རི༔། དེ་ལྟ་བུ་ཡི་སྤྱི་སྟེངས་སུ༔། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོས་བྱིན་བརླབས་པའི༔། འབྲུག་གམ་སྤྲེ་འུ་ཡོས་ལོ་པ༔། སྤྲོ་རིང་ཐེག་ཆེན་ཆོས་ལ་མོས༔། མཁའ་འགྲོ་སྙིང་ཐིག་ཐབས་ཀྱི་ཆ༔། དེ་ཡིས་དངོས་སུ་མཐོང་བའི་རྟགས༔། གཡས་པ་ཐབས་ཀྱི་བརླ་ནང་ན༔། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་སྤྱན་འདྲ་བའི༔། ཤ་སྨེ་མཁའ་འགྲོའི་སྤྱན་འདྲ་ཡོད༔། དེ་ལྟར་མཚན་རྟགས་རྫོགས་པ་ཡི༔། ལས་ལྡན་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་གཏོད༔། དེ་མིན་སུ་ལེན་ལུས་སྲོག་ཕྲོལ༔། ཟབ་རྒྱ༔། གཏེར་རྒྱ༔། བཀའ་རྒྱ༔། གཏད་རྒྱ༔། ཌཱཀྐི་ནིའི་རྒྱ༔། ༈། ཨེ་མ་སྐལ་ལྡན་རིགས་ཀྱི་བུ༔། གནད་འདི་མ་རྟོགས་དགེ་བ་བཅུ༔། སྤྱད་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ༔། སྔར་དུ་མཚམས་མེད་ལྔ་བྱས་ཀྱང་༔། འདི་འཕྲད་ངན་སོང་ལྟུང་མི་སྲིད༔། འདི་དང་བཏགས་གྲོལ་གཉིས་སྦྲེལ་ན༔། ལོ་དྲུག་ནང་དུ་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་གྲོལ༔། འདི་མེད་གང་ཟག་གཞན་སྤྱོད་པ༔། བསྐལ་པར་ཉན་བསམས་བསྒོམས་བསྒྲུབས་ཀྱང་༔། བསྐལ་པར་སངས་རྒྱས་རེ་བ་མེད༔། དེ་ཕྱིར་མངོན་དུ་གནད་མ་རྟོགས༔། སྡེ་གསུམ་རིམ་དགུའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས༔། འདི་ཉིད་དོན་ལ་རེག་པ་མེད༔། འདི་ནི་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས༔། གཞི་ལ་ཤེས་རབ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ༔། ཐབས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་སྐད་ཅིག་ལ༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 得證無漏虛幻法身,不住生死涅槃。怙主此身得此法,為利有情無分別,于揚欽仁里山洞勤修。攜經典開示,為度有情而住于西藏。雖有許多有緣國王等有情,但未至宣說此法時節。心生"應請論師明智鎧來",但即便簡略言語,亦未對任何方向宣說此法。為後世有緣,藏於當縱谷巖洞。拉頓佛子守護此教言。于雪域東部,猶如熊熊烈火的鐵匠鄉,有如睡獅般山峰,于山頂上,有獲得空行母加持,身著虎皮棕色僧衣,熱衷大乘佛法之人。他由空行母親傳法要,即見右臂內側,有如空行母雙目之肉疣,此乃證量。具此相者,即為應傳之人,否則施命亦難。秘密、寶藏、教言、傳承、空行母法要,如是具五大秘密。 啊,有緣者當知,不明此要,縱修十善,亦不解脫輪迴。即便曾造五無間罪,遇此法亦不墮惡趣。結合此法與教言,六年內必定解脫蘊身無餘。無此法而修他法,縱經多劫勤修,亦無成佛之期。故不明此要,三乘九地諸法,皆不觸及此義。此法超勝一切,基本智慧自成就,由方便頃刻現前證悟。
གཞི་ལ་ཤེས་རབ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ༔། ཐབས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་སྐད་ཅིག་ལ༔། མཐོང་སྟེ་གྲོལ་འགྱུར་ཐེ་ཚོམ་མེད༔། ཅི་ཕྱིར་མཁའ་འགྲོ་དངོས་ཀྱི་དོན༔། འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི༔། ཀུན་བཟང་ཡུམ་དང་དབྱེ་རུ་མེད༔། ཌཱཀྐི་ལུས་དང་གྲིབ་མར་འགྲོགས༔། འདི་དང་ཚིག་གིས་འབྲེལ་བ་ཡང་༔། སྐྱེ་བ་གསུམ་དུ་མི་ཐོགས་གྲོལ༔། སྒྲ་ཙམ་རྣ་བར་ཐོས་པ་ཡང་༔། ཐ་མལ་སྐྱེས་པ་འདིས་ཆོད་འགྱུར༔། མངོན་སུམ་གནད་འདི་སུས་མཐོང་བ༔། ཆོས་ཉིད་བར་དོར་སངས་རྒྱ་འོ༔། ཅི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་དངོས༔། མཐོང་བས་ཤེས་གྲོལ་དུས་མཉམ་འགྱུར༔། ཅི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཞན་དག་གིས༔། ལོ་སྟོང་བསྒོམས་ཀྱང་འདི་མི་མཐོང་༔། འདིས་ནི་སྐད་ཅིག་ཡུད་ལ་མཐོང་༔། ལོ་སྟོང་སྡིག་པ་སྤྱད་པས་ཀྱང་༔། འདི་ཉིད་ལོ་དྲུག་ཉམས་བླངས་ན༔། ལྷག་མ་མེད་པར་སངས་རྒྱ་འོ༔། ཅི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཅེར་མཐོང་ཡིན༔། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་ལ༔། སྡིག་པའི་སྐྱོན་གྱིས་གོས་པ་མེད༔། དགེ་བ་སྤྱད་ཀྱང་ཕན་མ་བཏགས༔། རིག་པ་དགེ་སྡིག་དོན་ལས་འདས༔། ༈། ཨེ་མ་ཧོ༔། འདི་འདྲའི་གདམས་པ་རྒྱ་བོད་གཉིས་ན་མེད༔། ཀུན་ལ་མ་བསྟན་རང་གིས་ཉམས་སུ་ལོངས༔། ཚིག་ཙམ་རླུང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཟག་པ་ན༔། ཚེ་ཡི་བར་ཆད་བྱེད་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད༔། འདི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་ལོན་པ་དང་༔། ཌཱཀྐི་ཉིད་ལ་གཏད་དེ་གཏེར་དུ་སྦོས༔། ལས་ཅན་ཅིག་གི་དོན་དུ་སྨོན་ལམ་ཐོབ༔། འདི་ཉིད་ལྟ་བའི་དུས་སུ་ཡང་༔། ཚོགས་དང་གཏོར་མ་རྒྱ་ཆེན་བྱ༔། འདི་ཡི་རླུང་ཕྱོགས་སེམས་ཅན་ཡང་༔། ཌཱཀྐིས་བྱིན་བརླབས་བདེ་བ་ཐོབ༔། འདི་ལ་རེག་པ་ཨོ་རྒྱན་ང་དང་མཉམ༔། ཨོ་རྒྱན་ང་ཡིས་དབང་བསྐུར་བྱིན་བརླབས་པའི༔། སྤས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་དང་འཕྲད་པར་ཤོག༔། ས་མ་ཡ༔། རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔། རྫོགས་སོ༔། དང་ལུང་ལྡང་ལྷའི་ཁྲ་མོ་བྲག་ནས༔། སྤྲུལ་སྐུ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྡོ་རྗེས༔། ཆུ་མོ་གླང་གི་སྟོན་ཟླའི་ཉི་ཤུ་བརྒྱད་ལ་གཏེར་འདི་གདན་དྲངས་པའོ༔། འགར་གྱི་བཞུགས་གནས་ཤུག་ཚར་དགོན་པ་རུ༔། སྙོམས་ལས་ཅན་གྱི་འཕགས་དབོན་དར་བཟང་གིས༔།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 基本智慧自成就,由方便頃刻現證,無疑即得解脫。何故?此為空行母親真實意趣,修習此法者,與普賢母無二無別,與空行母身影相應。僅以言語相續,三生即得解脫。只聽其音,即能斷除凡夫身。誰現證此要,即見本性中陰而成佛。何故?此乃智慧本體,見即解脫同時發生。何故其他乘理,縱修千年不能現見?此法一剎那頃即能現見。縱造罪業千年,修習此法六年,必定解脫無餘。何故?見其本性,智慧本體,罪業過失不能染污,修善亦無增益,智慧超越善惡意義。 啊呵!如此教言,于印度與西藏均無。未為他人宣說,自己實修體證。即便略為言說,亦恐造成生命障礙,無有疑慮。自己實修體證后,傳予空行母,藏為寶藏,祈願利有一緣者。臨見此法時,應廣修資凈及灌頂。聞此法音者,空行母亦加持獲得安樂。接觸此法者,與我怙主同等無異。我怙主親授予彼灌頂加持,愿得值遇如是瑜伽士。薩摩耶!嘎嘎嘎!圓滿了。 從當縱谷拉頓佛子巖洞,化身契此羅傑,於水牛年四月二十八日,取出此寶藏。于阿格日區舒扎寺,有緣阿旺達讓,由禪修力...
སྙོམས་ལས་ཅན་གྱི་འཕགས་དབོན་དར་བཟང་གིས༔། ལྷག་བསམ་དག་པས་ལེགས་པར་བཞེངས་པ་འདིས༔། མ་རྣམས་སྐད་ཅིག་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་ཤོག༔། »༔«མེས་པོའི་ཤུལ་བཞག་ལས།། ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱི་གསུང་འབུམ།། ༼༥༽སྙིང་ཐིག་ཆེན་མོའི་རྒྱབ་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ།
以下是對這段藏文的完整漢語直譯: 由有緣阿旺達讓,懷清凈殊勝意樂,極善編撰此典。愿諸母們頃刻獲得佛果! 從美波舍留(米拉日巴)著作全集中,克龍欽熱讓巴的《大圓滿心髓根本續論》。